Sa Likod Ng Pader (1)
(1st of 4 parts)
Tagaktak ang pawis ni Marco, mahapdi na ang kanyang mga kamay ngunit kaylangan niyang tiisin. May masakit rin siyang nararamdaman sa balikat, siko, baywang, at tuhod na salit salitang bumabangga sa pader. Ngunit kaylangan niyang magpatuloy. Ilang minuto pa lamang siyang nagpapadausdos pababa sa pader na iyon gamit ang isang mahabang lubid ngunit pakiramdam niya’y parang napakatagal na niya doon. Ayaw naman niyang bilisan at baka mahulog siya.
Tumingin siya sa baba, pilit na inaninag ang kanyang lalapagan. Gabi noon pero maliwanag dahil sa buwan. Kaunting-kaunti na lang at makakatungtong na siya sa lupa. Pwede na siyang bumitaw mula sa pagkakahawak sa lubid. Dalawang dipa na lamang halos ang layo niya sa pinakakaasam na kalayaan.
Bumitaw si Marco sa lubid. Nanginig nang kaunti ang kanyang mga tuhod nang lumapag siya sa lupa. Naglakad siya nang kaunti. Umiika. Tapos na ang kanyang kalbaryo. Huminto siya sa paglalakad, sumalampak sa damuhan at pagkatapos ay nahiga. Pagod, hinahabol ang kanyang hininga. Pero masaya siya. Walang kasing saya. Gusto niyang sumigaw pero hindi pwede. Magigising ang mga madre at guwardya. Baka hindi matuloy ang kanyang binabalak. Pero magising man siguro ang mga ito’y hindi na siya papayag na bumalik sa loob. Hindi na siya magpapapigil, harangan man siya ng sibat.
Tumayo si Marco. Habang nakapamaywang ay hinagod niya ng tingin ang mataas na pader na may halong pagmamalaki. Gusto niyang kutyain ang pader. Gusto niyang sabihing sa wakas ay nagapi din niya ito. Lumapit siya dito’t sinubukang hilahin pababa ang ginamit niyang lubid. Gaano mang kalakas ang ginagawa nitong paghila ay hindi matanggal ang lubid sa nakausling bakal na pinagtalian niya sa ibabaw ng pader. Hinayaan na lang niya ito.
Nagpasya si Marco na humakbang papalayo. Kaylangang bilisan niya ang lakad,kung maari nga’y tumakbo siya. Hindi niya alam ang daan, basta’t kaylangang makarating siya ng highway at mula doon pupunta siya ng bayan.. Mula doo’y hahanap siya ng masasakyan palayo, papunta sa isang lugar kung saan hindi na siya mahahanap ng mga madre.
Nang makarating siya sa isang mapunong lugar ay tumigil siya sandali. Lumingon. Gustong tiyaking walang sumusunod sa kanya, walang pipigil sa kanyang mga binabalak. Sa kanyang paglingon ay muntik na siyang mapasigaw. Nakakita siya ng anino, malaking anino. Hindi ng tao o hayop kundi ang anino ng pader na nakapaligid sa kumbento. Nilikha ng liwanag na galing sa buwan ang anino. Hanggang sa huling pagkakataon eh parang nang-iinis ang pader na iyon.
Huminto si Marco sa paglalakad. Nakakatiyak na siyang walang sumusunod sa kanya. Huminga siya ng malalim. Sa pakiwari niya ay mas sariwa ang hangin sa labas ng kumbento.
Pinagmasdan niyang muli ang pader na mula nang mag-kaisip siya ay nakapaligid na sa kanya. Mataas ang pader, gawa ito sa adobe. Luma ma’y matibay. Itinayo ito noong panahon pa ng mga Kastila at pinapalibutan ang kumbentong pagmamay-ari ng kongregasyon ng mga Dominikong madre.
Itinuring niyang hawla ang pader na iyon at siya ay mistulang kawawang ibong hindi pwedeng ikampay ang mga pakpak upang makalipad sa gustong puntahan. Gustong-gusto sana niyang makipaglaro sa mga batang minsa’y nakikita niyang nagsisitakbuhan sa labas ng gate ng kumbento. Ngunit binantaan siya ng mga madre at sinabing ang mga paslit na iyon ay mga iskwater na nakatira sa may ‘di kalayuan. Sila’y mga salbahe. Baka kung mapaano lamang siya kapag nakihalubilo sa mga ito. Hindi maintindihan ni Marco kung bakit hindi maganda ang tinging ng mga madre sa mga batang iyon.
Nangakong iiwas sa mga naturang bata ay hiniling na lamang ni Marco noon na payagan siyang mamasyal at maglarong mag-isa sa kakahuyan sa bandang likuran ng kumbento pero hindi din siya pinahintulutan. Lagi siyang sinasabihang hindi pwedeng lumabas ng bakuran, delikado. Hindi siya pwedeng lumampas sa pader. Ang pader na iyon ang kanyang proteksyon. Tumatango na lamang siya kapag sinasabi iyon ng mga madre. Wala siyang magawa kundi sumunod at kunwari’y sumasangayon sa sinasabi nila.
Pakiramdam niya ay kakutsaba ng mga madre ang pader. Sinasadya ng mga madre at ng pader na gawing miserable ang buhay niya.
Bakit kasi naulila siyang lubos nang siya daw ay dalawang taong gulang pa lamang? Sabi ng mga madre sa kanya na nang hindi na siya kayang alagaan ng kanyang sakiting lola ay sa kumbentong iyon siya dinala. Naging labandera kasi ng mga madre ang lola niya noon. At kung bakit hindi na siya dinadalaw ng kanyang lola doon ay hindi masagot ng mga madre.
Bakit hindi na lang siya ipinamigay ng kanyang lola sa kahit sinong malayong kamag-anak ng kanyang ama o ina? Bakit kasi walang gustong umampon sa kanya? Nangako ang mga madre noon na hahanap ng mag-asawang mag-aalaga at mag-aaruga sa kanya, na ituturing siyang tunay na anak. Iyon lamang ang kanyang pag-asang makalabas sa mga pader na nakapaligid sa kanya.
At bakit din kasi pinili ng mga madre na pag-aralin siya sa pamamagitan ng homeschooling. Iniisip niyang sinasadya yata ng mga itong ikulong siya doon. Kung pinag-aral siya kahit sa isang public school sa bayan eh ‘di sana tuwing pasukan eh nakakalabas siya ng kumbento. Hindi sana oras-oras eh ang pader na iyon ang kanyang nakikita.
Sampun taon na siya sa kumbentong iyon at araw-araw eh palaging madre ang kasama niya. Wala siyang naging kalaro. Bakit kasi hindi sa isang bahay-ampunan na lamang siya dinala ng kanyang lola para may kasama siyang ibang mga bata? Tanging ang dalawang gwardiya at ang driver nilang si mang Cesar ang mga ibang taong nakikita niya. Puro pa mga kakampi ng madre. Walang ibang sinasabi tuwing pangangaralan siya ng mga madre kundi “Tama si sister, tama si sister…” “Sundin mo si sister…” Minsan may mga paring naliligaw doon at katulad ng mga madre ay puro pangaral ang naririnig niya.
Minsan nama’y isinasama siya kapag namamalengke sa bayan ang mga madre at kaylangan ng taga-buhat ng mga pinamimili ng mga ito. Ngunit madalang iyon at sandali lang sila. Habang binabagtas ng service ng mga madre ang daan papunta sa palengke at pabalik sa kumbento ay marami siyang nakikita mga bagay at mga lugar.
Nakita niyang iba pala ang mundo na nasa likod ng pader.
Gusto niyang galugarin ang mundong iyon, makita at maranasan ang mga bagay na sinasabi sa kanya ng guro niya sa homeschooling at ang mga napapanood niya sa TV. Pero nakaharang ang pader. Laging hadlang sa daraanan niya ang pader.
Hindi niya matanawang ang paglubog at pagsikat ng araw dahil laging nakahambalang ang pader. Maliwanag na sa umaga pero dahil sa pader ay medyo madilim pa sa loob ng kumbento. Maliwanag pa sa dapit-hapon pero dahil sa pader ay madilim na.
Bukod sa mga nakikita ni Marco sa TV tuwing pinapayagan s’yang manood ay may mga nababasa siya sa mga libro. Maraming bagay din siyang natutuhan sa kanyang guro sa homeschooling. Napag-aralan n’ya ang mga bagay na itinuturo sa mga bata sa eskwelahan.
Natututo siya ngunit kaakibat niyon ay ang pagkamulat sa mga bagay na kulang sa kanya, mga bagay na sa kanyang pakiwari’y ipinagkait sa kanya. Halimbawa na lang ay nang mabasa niya ang tungkol sa pamilya ay nakaramdam siya ng matinding lungkot. Napakadami niyang naging katanungan. Bakit namatay agad ang kanyang mga magulang? Bakit wala siyang kuya at ate? Ang kapatid pala ng nanay o tatay ang tawag eh tito at tita at pinsan naman ang tawag sa kanilang mga anak. At totoo kaya ang ikinuwento ng kanyang lola sa mga madre tungkol sa kanyang mga magulang? Baka naman buhay pa ang mga ito.
Bawat nadadagdag sa kaalaman niya’y dagdag ding kalituhan. Habang dumadami ang kanyang nalalaman ay dumadami din ang kanyang katanungan.
Kanyang nakikita sa mga napapanood ang mga batang kasing-edad niya na may mga smart phones at iba’t-ibang mga gadgets. Naiinggit siya. Gusto niyang magkaroon din ng mga ganun. Ngunit malabong ibili siya ng mga madre. Bisikleta nga ay hindi s’ya mabigyan. Meron naming siyang bola, pero wala namang basketball court sa loob ng kumbento.
Minsa’y gumamit ang guro niya ng laptop sa pagtuturo. Iyon ang unang pagkakataon na nakahawak siya ng computer. Doon nakita ni Marco ang mga computer games. Gusto niyang matutuhan kung paano laruin ang mga iyon. Ngunit wala siyang computer. Meron sa opisina ng mga madre pero nang minsang sinubukan niyang gumamit ay pinagalitan siya.
Nalunod si Marco sa inggit sa mga batang may mga magulang na nagmamahal sa kanila. Ramdam naman niya ang pagmamahal at pag-aaruga ng mga madre, lalo na ni Sister Carissa na siyang nag-alaga talaga sa kanya mula pa noong siya ay sanggol. Subalit gusto niya ng tunay na pamilya. Gusto niyang may tawaging nanay at tatay.
Gusto niyang mapasyalan ang mga lugar na nakikita niya sa mga napapanood at nababasa.
Marami siyang gusto, marami siyang gustong gawin, marami siyang tanong. Alam niyang hindi niya makukuha ang alin mang gustuhin, hindi magagawa ang gustong gawin at hindi masasagot ang kanyang mga katanungan habang napapaligiran siya ng pader.
Hindi na niya mahihintay ang katuparan sa pangako ng mga madre na hahanap nang aampon sa kanya. Hindi na niya mahihintay kung may mga kamag-anak ang kanyang mga namatay na magulang upang kuhanin siya doon. Nagpasya siyang lumabas na lamang ng kumbento. Gusto niyang makalaya. Gusto niyang hanapin ang kanyang lola nang malaman niya kung totoo ngang patay na ang kanyang mga magulang.
Alam niyang hindi papayag ang mga madre kapag nagpaalam siya kaya’t naisipan niyang tumakas na lamang. Matagal din pinagplanuhan ni Marco ang kanyang pagtakas. Inisip ng batang kapag isinamang muli siya papuntang bayan ay bababa na lamang ito at tatakbong papalayo. Ngunit baka habulin siya ng driver at maabutan. Hindi naman siya tiyak makakalabas ng gate dahil mahigpit itong binabantayan ng mga guwardiya, lalo na sa gabi.
Nang minsang makita niya ang lubid na nakatali sa maliit na kampana sa chapel ng kumbento ay naisipan ni Marco na ito ang gamitin sa pagtakas. At dahil mataas ang pader sa likod at mistulang gubat ang tinutumbok nito ay hindi na ito madalas bantayan ng mga gwardiya. Doon niya napagpasyahang dumaan.
Nang gabi ngang iyon ay tumakas si Marco. Tanging maliit na backpack na may lamang ilang damit ang kanyang bitbit. Gamit ang isang hagdang yari sa kawayan ay inakyat nito ang pader mula sa loob at ang lubid naman ang ginamit nito upang magpadausdos pababa sa kabila.
What Now Skip Bayless?
The founder and CEO of the Lebron Haters Inc., Skip Bayless, could be scratching his head wondering how on earth did the Los Angeles Lakers beat the Milwaukee Bucks (113 – 103) and the Los Angeles Clippers (112 – 103 ) in their last two games.
Bayless’ placing his bet against the Lakers in those two games stems from his hatred of Lebron James whom he fondly calls the “washed king.” The sports columnist believe there’s no way Lebron could outwork Buck’s Giannis Antetokounmpo, the reigning NBA’s MVP, and Clippers’ Kawhi Leonard, the NBA Final’s MVP last year. But to Bayless’ chagrin, Lebron performed better than his boys. King James had 37 points against Gianis’ 32. Giannis had more rebounds (11 to 8) but the Lakers’ forward had more assists (8 to 6). Against Leonard whom Bayless shamelessly worships, Lebron’s stat line (points, rebounds and assists) is better too – 28, 7, & 9. In that game, Leonard had 27 points, 2 rebounds and no assist. To think that Lebron is already 35 years old (and playing on his 17 year in the NBA) while Giannis and Leonard are only 25 and 28, respectively.
Bayless criticizes the “washed king” for not playing defense but we saw how in that game against the Bucks Lebron defended well against Giannis who is much younger and taller. Giannis was bullied by King James in several occasions. Lebron played “bully basketball” in those games against the Bucks and the Clippers. He played like a man possessed in both ends of the floor.
One facet of King James’ game that Bayless usually makes fun of is his free throw. Did he notice that Lebron converted 12 of his 15 freebies against the Bucks. He also attempted from the stripes 14 times when the Lakers played the Clippers and made 12 of those. That’s 24 out of 29 – 82.76% accuracy. Bayless could be having nightmares.
In several occasions the Fox Sports host lambasted Lebron for being afraid to drive to the hoop because he said “the washed king” was so afraid to get fouled and be embarrassed missing the free throws. That’s exactly what Lebron did in the games against the Bucks and the Clippers – he fearlessly drove down the lane and challenged the defense. He dared his opponents to foul him and disappointed Bayless by converting his free throws.
And how Bayless has harped about Leonard as a “Lebron stopper.” Where was Leonard when Bayless needed him most to prevent Lebron from proving him wrong?
Knowing Bayless, he wouldn’t give credit for what Lebron has done for the past two games which he fearlessly forecast the Lakers would lose (he even had the sagacity to tweet that the final score of the game between the crosstown rivals would be 110-100 in favor of the Clippers). Probably he would take refuge on the fact that Lebron committed 4 turnovers against the Bucks and 2 against the Clippers. That’s just how Bayless has been (and will always be) – look for a way to discredit the “washed king.”
Pain’s But a Myth
Tricked by Eros, I was brokenhearted.
In anguish and torment oh my soul screamed.
“Journey to my dreamland,” Hypnos muttered,
“Drown your misery in the lake of dreams.”
Dionysus countered, “Visit my vines
There feast upon my sweet magical grapes
Submerge your anguish in the lake of wine
Let the spirits engulf all of your cares.”
Aphrodite said, “I will bring Helen
She can kiss your anxieties away,
Play with her in Dionysus’ haven
While I’m holding Menelaus at bay.”
And when Thanatos arrived he whispered,
“Down there anxieties have no domain
Now, hold tight my hands, waiting is Hades
Let death vanquish all your distress and pain.”
Rhea came last, took my hand and she smiled.
Oh her turret crown beamed comfort and ease.
On her laps I just cuddled like a child.
Then she whispered, “My child… pain’s but a myth.”
Reunion (6)
(Last of 6 parts)
Alam ng asawa ko na magkikita-kita kaming magkakaybigan. Nagluto daw siya ng hapunan. Yayain ko daw ang tropa na doon kumain.
“Aba’y ayos na ayos iyan.” Ang wika ni Jay nang sabihin kong nag-iimbinta si misis na doon kami maghapunan sa bahay. “Para na rin ma-meet namin ang iyong pamilya.”
“Okay.” Ang sabi ko. “Oh dito na lang tayo sa jeep ko sumakay ha. Mukhang delikado para sa inyo Jay… Chris ang mag-drive. Ihahatid ko na lang kayo dito pabalik mamaya. Malapit lang naman itong lugar na ito sa amin.”
Pumayag ang dalawa. Si Mario naman, dahil mukhang hindi nalasing, eh hinayaan kong dalhin niya ang kanyang sasakyan. Para na rin daw hindi na ako maabalang ihatid sila pabalik doon pagkatapos naming kumain. Nang isauli ko ang case ng beer sa tindahan ay inihabilin ko sa may-ari ang sasakyan nina Chris at Jay. Kaylangan lang daw na balikan nila ang mga iyon bago maghating-gabi bago sila magsasara.
At binagtas namin ang daan papunta sa aking bahay. Nakabuntot sa amin si Mario. Sina Chris at Jay ay mukhang naidlip habang kami’y bumibihaye. Wala pang 20 minutes ay nakarating kami sa bahay.
Bukas na ang aming gate nang dumating kami. Nagsibaba kami ni Jay at Chris ng jeep at hinintay namin si Mario maka-park ng maayos bago kami pumasok sa aming bakuran.
“Mon, may van ka pala ah.” Ang wika ni Chirs.
“Kay misis yan, gamit niya sa negosyo.”
“Aba ‘tol, maganda pala ang bahay mo ha.” Ani Jay.
“Oo nga, up-and-down. At malawak ang bakuran mo ah. Akala ko naman eh heto pa rin iyong lumang bahay na pinupuntahan namin noong nasa high school pa tayo.” Dugtong ni Mario.
“Naku, simpleng bahay lang iyan. Pinabaklas ko iyong lumang bahay namin noon tapos kapag maganda ang ani ng palay at gulay namin eh unti-unti naming pinapagawa ni misis.”
Bumukas ang pintuan ng aming bahay.
“Tuloy po kayo.”
Si Maxene ang nagbukas ng pinto. Nagmano siya’t humalik sa aking pisngi.
“Mga ‘tol… si Maxene. Bunso naming anak.”
Nagmano sa kanilang tatlo ang aking anak.
“May dalaga ka palang anak ‘tol.”
“Oo, grade 12 na ‘yan. Next year magka-college na. Nasaan ang mama mo hija?”
“Nandoon po sila ni kuya Marco sa kubo sa likod. Inihahanda po iyong pagkain.”
“Tara mga ‘tol. Diretso tayo sa likod.”
“Ang ganda naman ng interior ng bahay mo Mon.” Wika ni Chris.
“Kapatid ko ang nagdisenyo nito. Graduate siya ng Fine Arts.”
“At saka Mon.” Ang bulong sa akin ni Mario. ‘Kumpleto kayo sa gamit ha.”
“Misis ko nagpundar ng mga iyan ‘tol. Maganda kasi kita ng maliit niyang grocery sa palengke.”
“May desktop computer ka pala dito Mon. O… may laptop pa dito at isang tablet. Bakit ‘di mo pag-aralang gamitin ang mga ito?” Ani Chris.
“Mga anak ko at si misis ang gumagamit ng mga niyan… hindi ako makasingit.”
Nang makarating kami sa kubo sa likuran ng bahay namin ay nakahanda na ang pagkain. Lubog na araw noon at medyo dumidilim na kaya bukas na ang ilaw.
“Wow. Birthday mo ba Mon. Ang daming pagkain nito ah… adobong baboy at manok, pritong bangus… itlog na maalat… chop suey…” Ani Jay.
“Naku misis, pasensiya na sa abala.” Ang Sabi ni Mario
“Hindi naman po. Huwag ninyong alalahanin iyon.” Ang sagot ng aking kabiyak.
“Ah, siyanga nga pala mga ‘tol. My one and only… Eliza.”
Humalik sa pisngi ko ang aking asawa at nagmano naman sa akin at sa mga kaybigan ko aking anak na si Marco.
“Ang ganda pala ng misis mo ‘tol.” Ang sabi ni Mario.
“Oo nga.” Ang halos sabay na pag-sang ayon nina Chris at Jay.
“Hindi naman po. Naku Mon… katulad mo palang bolero itong mga kaybigan mo.” Wika ng aking kabiyak.”
“Ma… ang mayayaman at sikat kong mga kaklase… si Jay, si Chris, at si Mario.”
“Mayaman… baka mayabang kamo…” Ani Jay.
“Siya nga pala ang panganay kong anak… si Marco. Gagraduate na siya next year.”
“Anong course ang kinukuha mo Marco?” Ang tanong ni Chris.
“Chemical Engineering po.”
“Mon, pag-graduate nitong si Marco eh kontakin mo ako. Kayang-kaya kong ipasok ito ng trabaho sa Saudi.”
“Ay sige po… sana nga po.” Ang bulalas ni Marco.
Bago kami nagsimulang kumain ay naganyaya ang aking kabiyak na kami muna ay manalangin at magpasalamat sa Panginoon. Mukhang nasorpresa ang mga kaybigan ko. Para silang atubiling nag-antanda bago magdasal.
Ganoon ang asawa ko, iminulat sa akin at sa aming mga anak ang pagdarasal… ang pananalig sa Maykapal. Kaming mag-anak ay nagsisimba tuwing Linggo.
Matapos ang dasal ay naghain ng kanin si Maxene. May katahimikang dumatal sa kubo matapos ang panalanging iyon. Napansin kong halinhinang tinititigan ng mga kaybigan ko ang aking mag-anak.
“Hayan… may dumaang anghel.” Ang wika ko upang basagin ang katahimikang iyon.
“Okay, dahil ako ang pinakamahiyain sa grupo, eh ako na ang unang sasandok ng ulam.” Wika ni Chris.
“Misis… mga bata… sumabay na po kayo sa amin.” Ang paanyaya ni Jay.
“Sige po… mamaya na po kami.” ang halos magkasabay na tugon ng dalawa kong anak.
Naupo sa tabi ko ang aking maybahay at sa likuran namin ang aming dalawang anak. Habang ako’y kumakain eh masuyong hinahagod ni Maxene ang aking likuran.
“Tatay, hindi po ba sumasakit ang likod ninyo.” Ang tanong ni Maxene.
“Hindi naman hija. Okay lang ako.”
Nakita ko kung paano tumitig sa aming mag-anak ang tatlo habang sila’y kumakain. Hindi ko alam kung ano ang kanilang iniisip pero nababanaag ko sa mga ngiting matipid na namumutawi sa kanilang labi at sa banayad nilang pagtango na parang nasisiyahan sila sa kanilang nakikita. Ganoon ang reaksyon ng mga guro ko noon kapag may tanong sila at tama ang sagot na ibinibigay ko.
Natapos ang aming hapunan. Tulong-tulong sa pagliligpit ang aking mag-anak. Nagsipasok sila sa loob ng bahay. Iniwan kami ng mga kaybigan ko sa kubo.
“Maxene, pakitimpla mo nga ang mga tito mo ng kape… sa akin eh green tea.”
Tahimik ang mga kaybigan ko matapos ang aming kainan. Kahit nang nagkakape na sila eh ganoon pa rin. Hindi ko alam kung bakit. Marahil epekto ng mga ininom namin. O kaya ay pagod na sila. Halos anim na oras na kasi kaming magkakasama. Dumating sa puntong parang sabay-sabay silang tumitig sa akin.
“O… mga ‘tol. Bakit? May uling ba ako sa mukha?” Ang tanong ko.
Nangiti si Jay. “I am so happy for you.” Ang sabi niya.
“O bakit naman?”
“Basta, ‘tol. Just keep it up.”
Naiintindihan ko ang ibig sabihin ni Jay.
“Nasimplehan mo kami Mon ah. Maganda pala bahay mo… at may maganda ka palang sasakyan” Ani Chris.
“Naku, masuwerte lang ako at masinop si misis. Magaling mag-budget kaya nakaipon kami para sa unti-unting pagpapagawa ng bahay.”
“Ganyan naman si Mon mula noon. Hindi pala-kuwento. Laging nakikinig lang iyan sa mga sinasabi natin.” Wika ni Mario.
“Bakit kasi ang mga babaeng nakikilala ko eh puro reject. Sa kama lang magaling. May kapatid bang babae ang misis mo ‘tol? Ipakilala mo nga ako.”
“Naku Chris. Meron… pero ayaw ko silang mapariwara ang buhay.”
“Grabe ka naman ‘tol.”
“Gusto kong mainggit sa iyo Mon.” Ani Mario. “Siguro kung hindi ako nag-abroad eh buo pa pamilya ko ngayon.”
“Eh hindi ka yumaman ng ganyan kung dito ka lang nagtrabaho sa Pilipinas.”
Panandalian nanaman kaming natahimik.
“Chris, ano ba ang naging kapalit ng pagyaman ko? Ano ang silbi ng pera ko?”
Tinignan ko si Chris. Mukhang biglang naging seryoso.
“Aywan ko, hindi ko rin alam. Ayaw kong mag-isip.” Ang sagot ni Chris.
“Tama nga Mario ano. Ano nga ba talaga ang tunay na halaga ng pera? Ano ang halaga ng mga natapos ko, ng mataas na posisyon ko… kung ganito namang parang may taning na ang buhay ko. Ano nga ba talaga ang mahalaga?”
“Hay naku Jay. Masasamang damo tayo. Gagaling ka. Mabubuhay tayo nga matagal. Basta sa ating apat eh bawal ang mamatay.”
Muling tumahimik ang kubo matapos sabihin iyon ni Chris. Akong muli ang bumasag sa katahimikang iyon.
“Teka… teka… tama na ang seryosong usapan. Ang mahalaga mga ‘tol ay buhay pa tayo. May pagkakataon tayong ayusin ang dapat ayusin. Habang buhay tayo ay puwede nating pagsikapang matupad ang mga pangarap natin at puwede tayong mangarap ng panibago.”
Tumango-tango si Jay habang si Chris naman eh yumuko.
Lumabas ng kubo si Mario. Lumanghap ng hangin.
“Mon… ihanap mo nga ako ng ibinebentang lupa dito sa malapit sa iyo.” Ani Mario. “Parang iba ang nararamdaman ko ng makita ko itong lugar mo. Parang lumuwag ang dibdib ko. Hindi ko alam kung bakit.”
“Sige ‘tol. Sa pagkakaalam ko nga eh may ilang magsasaka na gustong magbenta na lupa nila sa may di kalayuan dito.”
“Okay, gusto kong magkaroon ng farm. Sana matulungan mo akong i-develop ito kapag nagkataon.”
“Bakit naman hindi.” Ang sagot ko.
Nang maubos na ang kanilang kape ay nagpaalam na ang mga kaybigan ko. Nagkasundo kaming sa susunod na uwi ni Mario ay magkikita-kita kaming muli. Titiyakin daw ni Jay na buhay pa siya sa muling pagbabalik ni Mario. Nangako naman si Chris na ipapakilala niya sa amin ang babaeng pakakasalan niya.
Mula sa aming terrace ay pinagmamasdan ko ang aking mga kaybigan habang sumasakay sila sa kotse ni Mario. Nakatapat sila sa poste ng ilaw kaya maliwanag. Nakita kong naglabas ng sigarilyo si Jay. Subalit sa halip na ito ay sindihan, ang sigarilyo, pati na ang lighter, ay kanyang itinapon.
– W A K A S –
Reunion (5)
(5th of 6 parts)
“Bakit ba ‘tol, ganyan ang salita mo? Kanina ka pang ganyan.” Ang tanong ko kay Jay.
Yumuko si Jay, bumuntong-hininga. Hinintay namin kung ano ang sasabihin niya. Tahimik lamang kami. Parang kay tagal bago siya muling nagsalita.
“Mga ‘tol. May prostate cancer ako. Stage 1.”
Napailing si Chris sa narinig. Si Mario nama’y umakbay kay Jay. Medyo hindi na ako nagulat sa rebelasyong iyon. Parang nahulaan ko na may problemang ganoon si Jay dahil dalawang beses na siyang may ipanapahaging tungkol sa kalagayan ng kanyang kalusugan.
“Kaya nga Mario nang makita ko sa post mo sa Facebook na magbabakasyon ka, tapos tamang-tama naman na nagkita kami ni Mon eh hiniling ko sa inyo na magkita-kita tayo. Baka kasi… baka kasi…”
Hindi na naituloy ni Jay ang sasabihin niya. Nagsimula nang tumulo ang kanyang mga luha.
“Eh hindi pala si Mario ang pinakamadrama sa atin… ikaw pala Jay. Hindi pa katapusan ng mundo ano… may lunas ‘yan.”
Gusto ko sanang soplahin si Chris pero may katwiran siya. Nakakapanlata na malamang ganoon ang kalagayan ni Jay. Pero wala siyang choice kundi lumaban.
“Natatakot ako kasi prostate cancer din ang ikinamatay ng aking ama. Tila namana ko ito sa kanya.”
Nakinig lang kami sa mga sinasabi ni Jay. Hinayaan naming ilabas niya ang kanyang mga saloobin. Sina Mario at Chris ay nagsabi rin na may mga iniinda na rin daw sila sa katawan. Pareho silang high blood at may problema sa bato ang dalawa kaya marami na ring iniinom na gamot. Sinabi ni Chris na kapag hindi natunaw ng gamot ang bato niya eh malamang na operahan siya.
Ang isang bagay na ipinagpapasalamat ko sa Panginoon eh wala akong sakit na kaylangang nang ikunsulta sa doktor at inuman ng gamot. Kapag namamasada kasi ako mula noon pa ay may tinututukan akong programa sa radio tungkol sa kalusugan at sinusunod ko lahat ng mga payong naririnig ko doon. Paminsan-minsan lang na kumikirot ang tuhod ko at likuran pagkatapos ng mga gawain ko sa bukid.
“Hayaan mo ‘tol. Sasamahan kita doon sa kilala kong magaling na urologist sa St. Luke’s. Gagawan natin ng paraan iyan. Tutulungan kita.” Ani Mario.
“Sige…sige… para sa paggaling ni Jay… CHEERS!”
“Thank you Chris. Thank you mga ‘tol. Medyo lumuwag ang aking pakiramdam nang nasabi ko na kung ano ang kalagayan ko. Kayo pa lang ang nakakaalam tungkol sa kalagayan kong ito.”
“Ibig mo sabihin, hindi pa alam ng asawa mo’t mga anak ang nangyari sa iyo.”
“Mon… binata pa si Jay.” Wika ni Mario.
Marami akong hindi alam tungkol sa mga kaybigan ko. Siguro kung konektado ako sa kanila sa mga social media eh updated rin ako tungkol sa mga nangyayari sa kanila.
“Jay… kaya mo iyan. Kayanin mo! Alam ko kung gaano ka katibay. Dapat magaling ka na sa susunod na uwi ni Mario kapag nagkita-kita tayo ulit.” Wika ni Chris habang nagbubukas siyang muli ng mga bote ng beer.
“Mamaya na ako Chris. Hindi pa ubos itong sa akin.”
“Naku naman Mon… mandadaya ka nanaman.
Nagtawanan silang tatlo. Pero tanggap nila ang kahinaan ko sa pag-inom at hindi nila ako pinipilit. Ang palaging nangyayari noon sa inuman namin ay makatig-tatlo na sila bago ko palang maubos ang unang bote ko. At alam nilang hindi ako puwedeng uminom ng hard.
“Lalakarin natin iyang problema mo Jay next week. Aayusin ko lang muna iyong kasong isinampa ko laban sa aking asawa.”
Natuon ang atensyon namin kay Mario sa sinabi niyang iyon.
“Oo mga ‘tol. Nag-file ako ng kasong adultery laban sa aking asawa 3 years ago. Sometime next week na ang promulgation of judgment. Makukulong ang lintik na babaeng iyon at ang kanyang kalaguyo.”
Ipinaliwanag sa amin ni Mario ang buong pangyayari. Kasosyo daw nila sa negosyo ang lalaking umahas sa kanya. Sampung taon na daw pala halos na nagtataksil sa kanya ang kanyang asawa bago niya ito nadiskubre. Isang common friend nilang mag-asawa sa Facebook ang nagmalasakit na sabihin ang nalalaman niya tungkol sa katraydurang ginagawa ng kanyang asawa.
“May anak ba kayo? Ano ang sabi ng mga bata?” Ang tanong ni Jay.
“Galit sila sa kanilang ina. Wala daw silang pakiaalam kung makukulong siya. Dalawang lalaki ang naging anak namin. Pareho nang graduate ng college at pareho rin silang engineer. Kasama ko na silang nagtatrabaho sa Saudi. Hinayr rin sila ng mga employers ko doon.”
Naging sobrang seryoso na ang kinalabasan ng kuwentuhan namin. Natuon na sa pamilya. Hindi na rin bago sa pandinig ko ang nangyari kay Mario at sa kanyang asawa. Iyon talaga ang ang isa sa mga risks kapag isa sa mag-asawa ay magiging OFW. Mas magiging maganda ang kinabukasan ng pamilya kapag nakakapagtrabaho ang ama o ang ina. Ang problema ay kung ang umalis, o ang iniwan, ay hindi mapaglalabanan ang tukso.
“Siyanga pala Mon… Chris… may pamilya ba kayo?”
Tumango ako. Magkukuwento na sana ako tungkol sa aking pamilya pero naunahan ako ni Chris.
“May dalawa akong anak… pero wala akong asawa. O… bakit parang hindi man lang kayo nagulat.
“Hay naku Chris, hindi na nakakagulat iyang sinabi mo.” Ani Jay. “ Alam na naming malikot ka sa aparato.”
“May isa pa ngang babae na humihingi sa akin ng child support. Idedemanda daw niya ako kapag hindi ko sinuportahan iyong bata. Sabi ko ipa-DNA test ko muna ang bata. Patunayan muna niya na ako nga ama ng anak niya.”
“Bahala ka ‘tol. Baka magka-HIV ka niyan. Kung saan-saang kanal ka sumasaksak.”
“Mario… wise ine. Gumagamit ako ng helmet kung hindi ko kilala ang may ari ng butas na papasukan ko.”
“Eh nasaan iyong dalawang bata na kinilala mo na bilang anak?” Ang tanong ni Jay.
“Nasa akin. Ayaw kuhanin ng mga nanay nila. Kaya hayun, inaalagaan ng ka-live in ko ngayon.”
Parang balewala lang kay Chris ang mga ikinuwento niya. Parang okay lang na ganoon kakomplikado ang takbo ng personal na buhay niya. Ayaw kong husgahan ang kaybigan ko pero hindi kaya niya naiisip kung anong uri ng buhay magkakaroon ang dalawang anak niya sa magkaibang babae. At posible pa pala na maging tatlo na. Paano kung mabuntis pa iyong kalive-in niya? Kung nagkataong kapatid ko si Chris eh malamang nabatukan ko.
Hindi na ako nakapagkuwento tungkol sa aking pamilya dahil nasentro na ang usapang sa mga kapilyuhang pinaggagawa ni Chris. Pinagpayuhan namin siyang umayos alang-alang sa kanyang mga anak.
Nagpatuloy ang inuman at kuwentuhan naming magkakaybigan. Bandang ala-sais na ng hapon ng maubos ang beer at alak na dala ni Mario. Medyo parang nalasing sina Jay At Chris. Si Chris kalaunan ay tumahimik, parang naging antukin. Tuwing maghihilik ay sinisiko siya ni Jay para magising. Si Mario nama’y parang wala lang. Mukhang sanay sa inuman. Ako’y naka-3 bote lang ng beer, may kalahati pang natira kaya okay lamang ako. Sa bandang huli ay kami na lamang ni Mario ang nagkukuwentuhan.
Bumaba sina Jay at Chris. Habang si Jay ay umiihi, sumuka naman si Chris. Bumaba ako’t hinagod ko ang likuran ni Chris. Sa pagkataong iyon eh nag-ring ang aking cell phone. Ang asawa ko ang tumawag.
“Excuse me mga ‘tol. Si misis tumatawag.”
“Naku lagot… nagro-roll call na si kumander.” Ani Chris.
COVID-19 Watch: What Lies Ahead For the Academic Community
We are currently witnessing the effects of the COVID-19 crisis. It’s horrifying, to say the least, and nobody knows when would it end.
The impact to the global economy is devastating. Many businesses in most affected countries have shut down (hopefully temporarily). There are shops and stores where people buy their basic needs that remain open for the few who are brave enough to venture out of their homes. But people nowadays would rather order whatever they need online. For some kinds of jobs, workers were asked to “work from home.” Even in countries where there are no reported cases of contagion, business activities are negatively affected. Consequently, stock markets tumbled in recent days.
The societal implications are just as bad. The COVID-19 scare disrupted the normal flow of people’s lives and made social distancing a norm. There is less social interactions nowadays. Authorities have advised people to either stay at home or limit their movement for them not to get infected, or not to infect others in the event that they carry the virus without them knowing. People were told also to strictly avoid mass gatherings and religious activities.
People have no choice but to heed and cooperate. As a result, streets and public parks are empty even in some areas where there are no reported cases of infections. Church organizations in countries like China, South Korea, Japan, Italy, and Iran where there are numerous cases of infections either volunteered (or were forced by their governments) not to hold activities for the meantime in order to prevent their members from congregating and possibly spread the virus if any of them happens to have been infected.
What about in the academe?
Like in the churches and business establishments, schools are where people gather, the majority of which, of course, are students.
There is no way that the operation of schools can be totally stopped (unless perhaps in an extreme situation when public safety so requires). It can be delayed for a limited period of time, but eventually students will have to be sent back to school. Curriculums are time bound so schools have to reopen.
Education ministries of affected countries (like here in South Korea) have already postponed the opening of classes. But eventually schools would reopen. When finally they do (open), how ready are the school authorities?
Administrators of schools have their hands full. They ought to take a proactive stance. They need to prepare a COVID-19 strategy.
Protocols designed to prevent infection and transmission of the disease should be in place before the students, the academic and non-academic employees, and school officials return to the campus. Just a single infection would cause a shutdown of school operations for a certain period of time. That would definitely disrupt the school calendar and shake the confidence of parents who might, at the extreme, no longer allow their children to return to school. So, it’s a must that all the necessary precautions should be in place.
Creating protocols is easy. The difficult part is the implementation. It would entail the cooperation of everybody in the campus. As it is, asking young people to tow the line is a very tricky business. And that is what would make the implementation of protocols a real challenge.
There is one item in the students’ demographic profile school authorities should pay attention to when creating protocols – geographical origin. There are areas (in particular countries, and particular areas in those countries) affected by the COVID-19. Given the fact that (according to experts) the virus have an incubation period (2 weeks or even more) before symptoms manifest, what is the assurance that students returning to school from the affected areas who appear to be healthy are not carrying the virus unknowingly? How would school policy makers deal with this? This is particularly tricky in the case of universities where students come from different parts of a particular country, not unlike in basic education institutions (elementary and high schools) whose enrolees would normally come only from a limited geographical area. There are universities too with students coming from foreign countries. And that thickens the plot.
Even the geographical origins of the academic and non-academic employees of schools – particularly the teachers – must be considered in the creation of protocols for the reopening of classes. They too could appear and feel healthy but unbeknownst to them, they already have the virus in their bodies.
Everybody in the campus must be asked to disclose their travel history, domestic and international. They ought to self-quarantine for two weeks before entering the campus had they traveled in any area/country with reported cases of infections.
Whatever protocols school authorities implement in response to COVID-19 contagion, all stakeholders – students and their parents, employees, and school officials themselves – need to embrace and understand. Nobody should take offense. On their part, school authorities need to ensure that the guidelines and policies they formulate are reasonable and not discriminatory or racist in any way.
It is possible that in the process of implementing new guidelines and policies designed to prevent the virus from spreading in the campus, certain basic rights of individuals might be affected. These are no ordinary times. Thus, utmost cooperation and understanding of everybody in the campus are needed. These guidelines and policies are certainly transitory in character. They will die a natural death when the COVID-19 crisis is over.
Academic freedom is not under threat because of the virus. There is, however, a possibility that faculty members maybe asked to deliver instruction online in order to limit the movement of both students and teachers or avoid direct contact. This would require teachers to redesign their course syllabus so learning could take place even if the students are confined in their respective homes. Online learning is not difficult to do given present technological advancements. Actually, it is not something new. To this scheme, the teachers could not invoke their right to determine how should they deliver instruction and say no. If the reason for a possible disagreement from teachers is their inability to use technology then they (the teachers) have (and would be) a problem.
The challenge now for the academic community is to look for other methods to achieve course objectives. Desperate times call for desperate measures and given the current situation educators need to think of alternative ways to make education work. There are existing distance learning methods that could be considered.
With the COVID-19 continuing its havoc, expect a different campus when classes resume. The atmosphere will be different. It’s not a question of what could be done but what must be done. Everybody must be required to enter the campus through specific entry points so their body temperature could be checked, vehicles entering the school must be sprayed with disinfectants, thermal scanners must be installed at entry points in the campus, a campus-wide fumigation must be done at least once a week, there must be sanitizers in the entrances and exits of buildings and of individual offices and classrooms, and everybody in the campus, especially the students and teachers in the classrooms must be required to wear face masks at all times.
School authorities must also get the assurance from suppliers of any products that not a single contaminated item would enter the campus. Even the entry of food from restaurants around school campuses must be regulated. School policy makers should not leave no stone unturned. As Benjamin Franklin said, “An ounce of prevention is worth a pound of cure.”
More importantly, everybody in the campus must be taught (and constantly reminded of) the precautionary measures for them not to get infected. Health personnel must be trained how to deal with COVID-19 cases if and when – God forbid – they occur.
Reunion (4)
(4th of 6 parts)
Bumaba si Mario ng kanyang sasakyan. May bitbit na plastic bag. Naka-long sleeve din ito, katulad ni Jay. Wala nga lang kurbata.
“Mga ‘tol. Sa wakas, nagkita-kita rin tayo.” Ang mangiyak-ngiyak na sabi ni Mario habang isa-isa niya kaming niyakap
Anak ng… ‘tol hanggang ngayon. Madrama ka pa rin.” Wika ni Chris
Hindi naman,” ang sabi ni Jay, “Na-miss lang tayo ni Mario.”
Teka, upo nga muna tayo. Wow. Ito pa rin yata iyong mga batong inuupuan natin kapag tumatambay tayo dito noon.” Ang sabi ni Mario.
Binuksan ni Mario ang bitbit niyang plastic bag.
“This is for you Jay. Perfume iyan. Alam kong mahilig ka sa pabango. Mon, heto, ibinili kita ng bagong phone. Galaxy S20 yan. Latest ng Samsung.”
“Naku ‘tol, nakakahiya naman, ang mahal nito ah.”
“Okay lang Mon. Huwag mong alalahanin ‘yan. Sabi kasi sa akin ni Jay nang tawagan ko siya kahapon na mukhang luma na ang gamit mong cell phone.”
Sabay kami ni Jay na yumakap kay Mario at nagpasalamat.
Wow, tamang-tama! Dapat lang talaga na igawa na kita account sa Facebook.” Ani Chris. “Eh hetong akin, ano naman itong laman nito?”
“Viagra iyan.”
Nagtawanan kami sa sinabing iyon ni Mario.
“Hoy, FYI ha, hindi ko kaylangan ng Viagra. Kindatan lang ako ng babae eh nagagalit na ito.”
“Talaga lang ha!” Wika ni Jay. “Baka naman mukha mo na lang ang nagagalit.”
Muli nanaman kaming nagtawanan.
“As if you don’t know me boys.”
“Naku Chris, kilalang-kilala ka namin.” Ani Jay.
“Hindi ‘yan Viagra. Relo ‘yan. G-shock.”
Mukhang totoo nga ang sinabi ni Jay sa amin ni Chris tungkol kay Mario. Maganda nga siguro ang ang naging trabaho niya sa Saudi. Masaya talaga ako para sa aking mga kaybigan. Nagtagumpay sila sa mga larangang kanilang pinili. Natupad nila ang kanilang mga pangarap.
Mahirap talagang hulaan kung ano ang kakahinatnan ng buhay ng tao sa kinabukasan. Mahirap sabihin kung ang ano mangyayari sa mga kaklase mo’t mga kaybigan kapag kayo’y naghiwa-hiwalay na matapos ang high school o college. Walang makakapagsabi kung ang mga pinakamagagaling mong kaklase noon eh sila rin ang magtatamasa ng tagumpay at kasaganaan pagdating ng panahon. Katulad na lamang nina Chris at Mario. Kung tutuusin eh tamad silang mag-aral noon. Bulakbol silang maituturing. Madalas absent sa klase. Si Jay ang pinakamatalino sa aming magkakaybigan at si Mario naman ang pinakamahina pero sa tingin ko sa kanilang tatlo eh siya ang pinakamapera. Pinakamaganda ang kanyang kotse at mantakin mong parang balewale lang sa kanya ang halaga ng mga pasalubong niya sa amin.
“O Mon, baka matunaw ako niyan. Huwag mo ako masyadong pagmasdan.” Ang sabi ni Mario.
“Pinahahanga mo kasi ako ‘tol. You’re amazing.”
“Teka, teka… ayan ha… kumpleto na tayo. Puwede siguro piktyur-piktyur na tayo. Groufie tayo mga ‘tol.” Ani Chris.
Naghalinhinan silang tatlo na kumuha ng pictures ng grupo. Para kaming mga bata na nagkakagulo sa pagpo-pose.
“Hayan, naka-post na sa Facebook ang mga pictures natin.” Sabi ni Jay. “Hayaan mo Mon, makikita mo rin ito mamaya kapag nagawa ko na account mo sa Facebook. O… tingin dito ‘tol. Hayan… heto ang gagamitin kong profile pic. Okay ah… walang kupas… guwapo ka pa rin hanggang ngayon.”
“Teka, gutom na ako ah. Puwede bang magmeryenda muna tayo?” Ani Mario.
“Wait! Hindi ba tayo maglalaro?” Tanong ni Chris.
“Next time na laro. Kain na lang muna tayo.” Mungkahi ni Jay.
“Sabagay, gutom na rin ako.” Wika ni Chris. “Eh Mon, saan ba meron ditong magandang restaurant? Marami ka siguradong alam niyan dahil araw-araw kang namamasada dito.”
“No! Gusto ko ng LTB Chris. At bakit lalayo pa tayo eh hayan na ang lugawan ni mang Isko.”
Itinuro ni Mario ang lugawang madalas naming puntahan noon.
“Wow, ang cheap ha… lugaw, tokwa, baboy.”
“O sige Chris. Maghanap ka ng restaurant na kakainan mo. Tara na Mario… Mon. Kain tayo ng LTB.”
Naglakad si Jay papunta sa lugawan. Sumunod kami ni Mario.
“Hoy, teka, sama ako. Parang masarap nga ang LTB.” Ani Chris.
Solo namin ang lugawan. Nakakalungkot malaman na patay na pala sina nanay Mameng at mang Isko. Mga anak na nila ang nagpapatakbo ng kanilang tindahan at lugawan.
Nagsiupo na silang tatlo habang hinihintay ko ang inorder naming LTB. Pinagmasdan ko ang aking mga kaybigan na masayang nagkukuwentuhan. Sa kanilang tatlo, ang pinakamatandang tignan ay si Jay. Marami na siyang puting buhok. Stressed siguro sa dami ng trabaho at sa pag-aaral niya noon kaya mabilis pumuti ang kanyang mga buhok. Napatingin ako sa salaming nakasabit sa may pintuan ng lugawan. Tinignan ko kung may puting buhok na rin ako. Mukha namang wala pa. Sina Mario at Chris ay mangilan-ngilan lang ang natatanawan kong puti nila sa buhok. Pero si Mario ay medyo mas lumapad na ang noo. Siguro dahil mainit sa Saudi kaya madaling nanlalagas ang kanyang mga buhok.
Tumayo si Chris at nag-selfie. Makulit siyang talaga, kinuhan din niya ako. Napansin kong mas tumangkad pa lalo siya. Si Chris ang laging tumatayong sentro kapag bumubuo ng team ang aming section noong high school. Si Jay ang pinakamaliit sa aming apat pero siya ang pina-gwaping. Mestisuhin siya. Kami naman ni Mario halos mag-kasingtangkad lang.
Self-service sa lugawang iyon kaya ako na ang nagbitbit ng mga inorder namin nang handa na ang mga ito.
“Wow… ngayon lang ulit ako makakatikim nitong LTB.” Ani Mario. “Teka, Mon…lugaw-itlog lang ba ang sa iyo?”
Tumango lamang ako.
“Diet ba?” Ang tanong ni Chris. “Kaya siguro maliit pa rin ang tiyan mo hanggang ngayon. Samantalang ako eh para na akong buntis.”
“Oo nga ano.” Ang sabi naman ni Jay. “At napansin ba ninyo Chris… Mario. Ang lalaki ng mga dibdib at braso ni Mon.”
“Batak kasi ako sa pagda-drive at sa bukid mga ‘tol.”
“Eh ikaw naman Jay. Bakit parang pumayat ka?” Ang tanong ni Mario.
“Ah… eh… Kapupuyat siguro…dami ko kasing paperwork. Mahirap maging school administrator.”
Lugaw lang ang kinain namin pero masayang-masaya kaming magkakaybigan. Umorder pa sila ng isang round ng LTB ako nama’y nagkasya na sa isa. Habang kami’y kumakain eh pinagkuwentuhan namin ang lahat ng mga kalokohang ginawa namin noong kami’y nasa high school. Masaya ang kuwentuhang iyon – tawanan kami’t kantiyawan.
Pagkatapos naming kumain, nagyayang uminom sina Chris at Mario.
“May alam akong videoke bar sa kabilang bayan. Bukas sila from 3:00 PM hanggang madaling araw. Tara, may mga sasakyan naman tayo.” Ani Chris.
“Huwag na doon ‘tol, mahaba ang biyahe, sayang ang oras. Mas maganda kung bumili na lang tayo ng beer diyan sa tindahan at doon sa loob ng jeep ni Mon tayo mag-inuman. Presko na eh unique pa iyong experience.” Ang mungkahi ni Jay.
“Oo nga naman Chris. Huwag na tayong lumayo para tuloy-tuloy ang kuwentuhan.” Ang susog ni Mario.
“Okay…okay… siyempre majority wins. Heto namang si Mon eh hindi boboto. Laging neutral. Sige… sige.. bibili na ako ng beer para masimulan na agad.”
At ayon nga sa mungkahi ni Jay, sa loob ng aking jeep kami nag-inuman. Tama siya, kakaiba nga ang gagawin naming iyon – sa loob ng jeep magiinuman. Si Chris ang bumili ng beer at ako nama’y bumili ng mani at chicharon na pupulutanin. Mabuti na lamang at nilinis ko ang loob ng jeep pagkatapos kong mamasada. Laking tuwa namin nang inilabas din ni Mario mula sa kanyang sasakyan ang baon niyang Chivas Regal at imported na Cheddar. May bitbit din itong isang shot glass.
Isang case ng beer ang kinuha ni Chris.
“O, katulad ng dati walang uuwi hangga’t hindi ubos ito… pati ang Chivas ni Mario. Heto bumili na rin ako ng plastic cup at cubed ice kung gusto ninyo ng malamig. ” Ani Chris habang inaabutan kami ng binuksan niyang bote ng beer.
“Para sa muli nating pagsasama-sama ng mga gwapings… CHEERS!!!” Wika ni Jay.
Sa ganoon nagsimula ang aming inuman at ang pagpapatuloy ng parang hindi matapos-tapos naming kuwentuhan.
“Bakit ba kasi ngayon lang natin naisipang magkita-kita?” Ang tanong ni Mario. “Gawin na nating regular ito. Baka kasi ang mangyari niyan eh after 25 years na naman bago natin ulitin ito. Paano ba gagawin natin… every 2 years, tuwing bakasyon ko? O kahit every 4 years?”
“Huwag 4 years… baka hindi na ako umabot!” Ani Jay.
Bigla kaming tumahimik.
