MGA PANGARAP

(Unang Bahagi)

dreams

“Sa tabi lang amang.”

Marahan kong tinapakan ang preno. Dali-dali akong bumaba upang salubungin ang matandang babae na dahan-dahan at hirap na bumababa. Inalalayan ko rin siya nang sumampa siya sa jeep kong minamaneho. Tingin ko nama’y hindi minasama ng ibang mga pasahero ko ang kaunting abalang idinulot niyon sa kanila. Nakakaawa kasi si nanay. Sana man lang eh sinamahan siyang bumiyahe ng sinoman sa mga kamag-anak niya.

“Maraming salamat amang. Napakasuwerte ko at jeep mo ang aking natiyempuhang sakyan.”

“Wala pong ano man nanay. Salamat din po dahil kahit luma na itong jeep ko eh ito ang pinara ninyo.”

“Maayos pa naman ang jeep mo amang ah. Okay ka ring magmaneho.”

“Salamat po. Ingat po kayo nanay.”

Siya ang huling pasahero ko sa araw na iyon. Tinanggal ko na ang mga signboard na nakadikit sa salamin sa unahan ng jeep ko para wala nang pumara.

Pasado alas-dose pa lamang ng tanghali pero huminto na ako sa aking pasada. Magkikita kasi kami ng mga kaklase ko – sina Jay, Chris, at Mario. Sila ang mga sanggang dikit ko  noon sa high school. Excited ako dahil iyon ang una naming pagkikita matapos ang higit-kumulang 20 taon. Parang reunion. Apat nga lang kami.

Si Jay ang nag-plano ng pagkikita-kita naming iyon. Noon isang linggo kasi eh may pumara sa akin na isang mama na tila nangka-aberya ang minamanehong kotse. Para kakong pamilyar sa akin ang mukha ng mamang iyon. Sa dahilang wala naman akong pasahero noon ay huminto ako upang tignan kung anong tulong ang maibibigay ko sa kanya.

Pagbabang-pagbaba ko ng sasakyan ay nagkatinginan kami at laking gulat ko nang tawagin akong ‘tol at sabihin ang aking pangalan ko. Siya pala si Jay. Katulad ng madalas naming gawin noon – nagkamayan kami ng mahigpit at pagkatapos ay nagkalawitan kami ng braso na animo kami’y magbubunong braso.

Buong sabik kaming nagkumustahan habang iniaayos ko ang na-discharge na baterya ng kanyang sasakyan. Nagmamadali si Jay noon dahil may meeting daw siyang dapat puntahan kaya’t hindi kami nakapagkuwentuhan ng matagal. Nang maayos ko ang problema ng kanyang sasakyan ay dumukot si Jay ng pera sa kanyang wallet at pilit iniaabot sa akin. Ito’y aking tinanggihan. Matapos siyang humingi ng paumanhin sa sinabi niyang abalang dulot sa akin eh kinuha niya ang kanyang cell phone at tinanong kung ano ang number ko. Matagal na daw talaga niya akong hinahanap. Ibinigay ko sa kanya ang aking number. Nag-miskol siya upang makuha ko naman ang sa kanya.. Isi-nave ko ito at matapos mangakong ako’y tatawagan eh kaagad siyang sumakay sa kanyang kotse at pinaharurot palayo. Mukha ngang siya’y nagmamadali.

Si Jay ay isa sa mga matatalino kong kaklase noong high school. Siya kung tutuusin ang lider ng aming grupo. Masayang-masaya ako at nagkita kami. Matagal ko na rin silang hinahanap.

Mukhang natupad ang mga pangarap ni Jay. Madalas niyang sabihin noon na gusto niyang makatapos ng pag-aaral, magkaroon ng magandang trabaho, kotse, at malaking bahay. May  kotse na siya at naka coat and tie. Tila maganda ang kanyang trabaho. Hindi ko lang alam kung may bahay na siya at kung nagka-pamilya. Sayang at hindi kami nakapag-usap ng matagal. Ni hindi ko natanong kung ano at saan siya nagtatrabaho.

Hanggang sa makauwi ako eh iniisip ko pa rin ang biglaang pagkikita namin ni Jay sa araw na iyon. Bigla kong naalaala ang dalawa pa naming kaybigan – sina Chris at Mario. Apat na taon din kaming nagkasama, mula first year hanggang grumadyewt kami ng high school.  Halos pare-pareho sila ng mga sinasabi noon kapag napag-uusapan namin kung ano ang mga pangarap at gustong marating sa buhay. Gusto nilang makatapos ng pag-aaral, makapagtrabaho, makaipon ng maraming pera, magka-kotse, at magkaroon ng malaking bahay. Si Mario yata ang nangarap sa amin na  mag-abroad at doo’y magtrabaho.

Nang tanungin nila ako noon kung ano ang pangarap ko sa buhay eh natawa sila sa sinabi ko – gusto kong maging masaya at mabuhay ng matagal. Hindi ko alam kung bakit iyon ang sinabi ko. Mga bata pa kasi kami noon.  Sa puntong iyong ay nag-ring ang aking cell phone. Katulad ng ipinangako niya’y tumawag si Jay.

Sandali din lang kaming nag-usap ni Jay. May bisita daw kasi siya. Tumawag lang siya para sabihing kinontak niya sina Chris at Mario at pumayag ang dalawang magkikita-kita kami sa susunod na linggo, araw ng Sabado. Sa dating tagpuan daw kami maghihintayan.

At sa araw ngang iyon ay makakasama ko ulit ang mga kaybigan ko. Huminto muna ako sa isang karinderya. Alas-dos pa naman ang aming usapan kaya puwede pa akong kumain at magpahinga ng kaunti.

“Aling Tinay, menudo nga po at pinakbet. Huwag po ninyong lalagyan ng taba iyong menudo ko ha.”

“Naku Mon, bakit ba ayaw na ayaw mo ng taba? Tanging ikaw lang sa lahat ng customer ko ang ang ayaw kainin ito.”

“Umiiwas lang po ako sa cholesterol.”

“Sus, paminsan-minsan lang naman eh. Ilan ba kanin mo?”

“Ay isa lang po.”

“Dalawa ulam tapos isa lang ang kanin. Talaga naman. Masyadong health-conscious ang mamang driver. Hoy Manny, ipagsandok mo nga ng kanin ang kuya Mon mo. Huwag mong damihan at hindi din naman niya uubusin ‘yan.”

“Opo inay.” Ang sagot ng binatilyong anak ni aling Tinay.

Nangiti na lamang ko sa mga nadinig kong sinabi ni aling Tinay. Medyo kasi lumaki ang tiyan ko ng mag-edad 30 ako kaya kaunti na lang ang kinakain kong kanin. Nadinig ko kasi sa isang programa sa radyo na matinding magpalaki daw ng tiyan ang pagkain ng maraming kanin at delikado sa puso ang pagkain ng taba ng baboy. Pati nga daw ang madalas na pag-inom ng beer eh nakakalaki rin ng tiyan. Mabuti na lang at hindi talaga ako mahilig uminom. Pero tiyak sa pagkikita-kita naming magkakaybigan eh siguradong masusubo ako nito sa inuman. Lalo na nga’t darating din sina Chris at Mario. Hindi papayag ang mga iyon na walang inuman. Kami lang ni Jay ang hindi talaga pala-inom sa grupo.

“O heto ang tubig mo, walang yelo iyan. Alam kong hindi ka uminom ng malamig na tubig.”

“Salamat po aling Tinay.”

Iyon ang isang bagay kung bakit kahit maraming kainan akong nadadaanan eh sa karinderya ni aling Tinay ako pumupunta para mananghalian tuwing ako’y namamasada. Mabait at maasikaso siya sa mga kustomer niya.

“Sabi ni Manny eh mukhang nagdyi-gym ka rin tulad niya. Aba eh palaki ng palaki daw ang dibdib mo at namumutok ang braso mo sa suot mong t-shirt.”

“Hindi po. Magastos po mag-gym. May mga barbell at dumbbell lang ako sa bahay na gawa sa semento. Ginagamit ko tuwing umaga bago ako mamasada o lumusong sa bukid.”

Pasado ala-una na ng lumabas ako ng karinderya. Ipinagtimpla pa kasi ako ni aling Tinay ng kape. Libre iyon. Hindi ko daw kasi tinatanggap ang pamasahe niya tuwing natitiyempuhan na naisasakay ko siya galing sa palengke kaya tuwing kumakain ako doon eh may libre akong kape.

Bago ko pinaandar ang aking jeep eh nagpunas ako ng katawan gamit ang face towel na binasa ko ng alcohol. Nagpalit ako ng damit at nagsuot ng sapatos. May baon akong polo shirt at rubber shoes. Nakakahiya naman sa mga kaybigan ko kung amoy-pawis at grasang t-shirt at madungis na tsinelas ang suot ko kapag nagkita-kita kami. Nag-baon din ako ng shorts at sando upang may magamit ako halimbawang gusto nilang maglaro.

Ilang minuto pa ay mararating ko na ang aming dating tagpuan – ang lumang basketball court sa sentro ng aming bayan. Magkakalapit lang naman ang mga barangay na tinitirhan naming magkakaybigan kaya mabilis namin itong napupuntahan kung gusto naming maglaro noon.

Pero bakit nga ba ganoon katagal bago kami magkikita-kita gayong magkakalapit lang naman ang mga baryong tinitirhan namin. Ang unang dahilan siguro eh nagsipag-aral sila sa Maynila samantalang ako naman eh huminto na ng pag-aaral pagkatapos ng high school. Nang makatapos siguro sila ng pag-aaral eh nakahanap na ng trabaho doon na rin sila namalagi.

Nandoon na si Jay nang makarating ako sa aming hintayan. Nakita kong naka-park sa ilalim ng isang punong acacia ang kotse niyang nagkaaberya noong nakaraang linggo. Itinabi ko sa magarang kotse ni Jay ang aking lumang jeep.

(Itutuloy)

Halik Sa Pisngi

capture-1
Hindi ko sinadya…
na labi ko’y dumampi
sa iyong pisngi.
 
Hay!
Parang bulak
Kay lambot
Kay bango… parang rosas.
 
At tuhod ko’y nanginig.
Katinua’y parang bula… naglaho.
 
Aking inulit.
Muling sa pisngi mo’y humalik.
Tibok ng puso ko’y bumilis.
 
At labi ko’y naglakbay
hanggang sa labi mo’y dumantay.
 
Ika’y pumikit.
Nakangiti.
Hininga mo’y pigil.
Tila hinihintay ang muli kong paghalik.
 
At bago sana kita muling hagkan
kita’y masuyo munang minasdan.
Nang krus sa kuwintas mo’y kuminang,
May batong sa budhi ko’y dumagan.
 
Di na kita muling mahagkan.
Akin na lamang muling minasdan
Ang taglay mong kariktan
Kariktang akin mang naisin
Ay ‘di ko puwedeng angkinin.
 
Takang-takang mata mo’y iminulat
Yumuko ako.
Nagpaliwanag.
Humingi ng tawad.
At sa pisngi mong sa luha’y tigmak
Sa huling pagkakataon
Labi ko’y lumapat.

Why English Proficiency Matters

caldo dot ca

Key findings of the Education First – English Proficiency Index (EF EPI) have strengthened further the position of the English language as the world’s lingua franca. The world becoming increasingly globalized made it necessary that people from different parts of the world speak a common language. English emerged as that common language. There may be more native speakers of Mandarin and Spanish than English but people living in most countries from the world’s different continents have English as their second language. What contributed to this were the facts that the United Kingdom, where the original Anglo-Saxon language evolved into the modern English language that it is now,  used to be a colonial power that ruled many parts of Asia, Africa, and South America and the rise of English speaking countries, particularly the United States, to political and economic prominence when the colonial period ended. But as Borzykowski1 asserted, “English is for everyone. The shift [to English] is not a throwback to colonialism or a play for cultural superiority.”

The EF EPI ranks countries (annually since 2011)  by the average level of English language skills among those adults who volunteered to take the EF tests. Critics have dismissed the results of the EF EPI saying that they are not credible and reliable.  They (the critics) cited methodical flaws and sampling bias as the primary reasons why they are questioning the results. But this initiative of the Education First, an international education company that specializes in language training, educational travel, academic degree programs, and cultural exchange, is more than just ranking the English proficiency of participating countries. What could be considered as a more important objective of the endeavor is  finding out the correlation between English proficiency and several economic, political, and social factors.

The annual ranking can be ignored (by those who disagree with it) but the key findings Education First would present after conducting the surveys are difficult to disregard. The said findings explain why becoming proficient in the English language is a must.

As reported in  EF EPI’s  2011 edition, recruiters and HR managers around the world disclosed in a survey that preference is accorded to candidates with English skills above the local average and receive salaries  30-50% higher than similarly-qualified candidates without English skills2. This means that employees prefer to hire applicants who are more proficient in English and that they receive better salaries. These findings are supported by several studies that have established the correlation between English proficiency and employability and income3,4,5 & 6.

Highlights of the findings of the  2012 edition of EF EPI include the following: “English is a key component of economic wellbeing, both nationally and individually. Better English proficiency goes hand in hand with higher incomes, more exports, an easier environment for doing business, and more innovation7.” The following year (2103), results pointed out that while those with proficient English earn more, people who are poor at English may be passed over for promotion8. This is how important and necessary English proficiency has become.

Key findings of the succeeding editions of the EF EPI (from 2013 to 2017) have consistently shown the same – “that there exist  strong correlations between English proficiency and income, quality of life, ease of doing business, Internet usage, and years of schooling.  The 2017 edition specifically cited that “countries with higher levels of English proficiency tend to have more service exports, better Internet access, and more investment in research and development than countries with lower English proficiency9.” The report added that such strong correlations have been consistent across the 2011 to 2017 editions of the EF EPI.

The last two editions of EF EPI (2018 and 2019) have presented more reasons why English proficiency should be taken seriously.

The 2018 edition of EF EPI revealed that more scientific  journals are published in English and cited a report that close to sixty percent of all multinational organizations already operate in English10. This serves as a confirmation that English is indeed the leading language not only in business but also in education.  Proficiency in the language then is required not only to catch up to the competition but also to gain access to information, particularly important research findings. Therefore, in order to become (and remain competitive) in the business world and in the academe, it is important  to gain proficiency in what has become the academic and corporate language – English.

In addition, the latest (2019) EF EPI stated that “English is the principal language of international collaboration11.” It is by speaking a lingua franca that would allow a manager or an employee from a particular country to work with other managers and employees from other countries. This edition of the EF EPI asserted that “English-speaking  teams are able to attract  more diverse talent and access ideas from around the world12.” It also cited  recent studies showing that “companies with managers from many countries earn more of their revenues  from innovation than their less diverse competitors13.” The more diverse are the nationalities of managers and employees of a company the more innovations are possible. But collaboration among those who speak different native languages would only be possible if they speak a common second language. This is the reason that, as reported by Borzykowski, “a growing number of global firms are using English as their main language – even if they are based in Japan or France14.”

What has been consistently mentioned across all the editions of the EF EPI  is not only how English proficiency correlates to certain economic factors and education but also to various measures of investment in research and development (R&D). The significance of R&D to any areas of human existence is something that does not require further elaboration.

All of the foregoing discussions about why English proficiency is important and how necessary it is are things that professionals in any field of endeavors and university students preparing for any career in the future should take into serious consideration. But it should be noted that there is no shortcut to gaining proficiency in English. The 2019 edition of EF EPI debunked the “quick and easy way of becoming proficient in English” which blog and vlog posts in the Internet are trying to impress upon people. “The reality is that an adult who does not speak English will need at least 600 hours of high-quality instruction and 600 hours of speaking practice to master English well enough for the average workplace15.” The required number of hours could be more, the report added, for people whose native language is very different from English.

A study on the relationship between time spent on learning English and proficiency in the language verified that the number of years studying English significantly predict English ability16. On the other hand, the lack of time to study the language is considered a barrier in attaining proficiency in the language17.

REFERENCES

  1. https://www.bbc.com/worklife/article/20170317-the-international-companies-using-only-english
  2. EF EPI 2011 – ef.com
  3. L. Blake, S.  Mcleod, S. Verdon,  F. Fuller, “The relationship between English proficiency and participation  in  higher  education, employment and income” Int J Speech Lang Pathol.,  20(3), 202-215, 2018.https://doi:10.1080/1754907.2016.1229031
  4. H. Ting, E. Marzuki, K.M. Chuah, J. Misieng, C.Jerome, “Employers’ views on the importance of English proficiency and communication skill for employability in Malaysia  Indonesian Journal of  Applied Linguis- tic, 7(2), 315-327, 2017. https://doi:dx.doi.org/10.17509/ijal.v7i2.8132.
  5. Zhen, “The effects of English proficiency on earnings of U.S.  foreign-born Migrants:  Does  Gender  matter?”  Journal  of  Finance  and  Economics, 1(1), 2013. https://doi:10.12735/jfe.vlilp27
  6. Tam, K.W., Page, , “Effects  of  language  proficiency on labor, social and health outcomes of immigrants in Australia” Economic, Analysis & Policy 2015, https://dx.doi.org/10.1016/j.eap.2016. 08.003
  7. EF EPI 2012 – ef.com
  8. EF EPI 2013 – ef.com
  9. EF EPI 2017 – ef.com
  10. EF EPI 2018 – ef.com
  11. EF EPI 2019 – ef.com
  12. EF EPI 2019 – ef.com
  13. EF EPI 2019 – ef.com
  14. https://www.bbc.com/worklife/article/20170317-the-international-companies-using-only-english
  15. EF EPI 2019 – ef.com
  16. Magno, “Korean Students’ Language Learning Strategies  and  Years of  Studying English as Predictors of  Proficiency in English” Teaching  English to Speakers of Languages Journal, 2 (1): 39-61, 2008.https://doi.  org/10.1111/j.1944-9720.1997.tb02343.x
  17. S. Ibrahim, M.A. Hassali, F. Saleem,  H. Aljadhey, “Perceptions and  barriers towards English language proficiency among pharmacy under- graduates at  Universiti  Sains,  Malaysia” Pharmacy Education 13 (1), 151-156, 2013.https://doi:10.1016/j.sapharm.2014.07.098
%d bloggers like this: