Category Archives: Creative Writing
Tuwing Bubuhos Ang Ulan (1)
(1st of 7 parts – A Novelette in Filipino)

Tuwing bubuhos ang ulan ikaw kaagad ang papasok sa isipan ko. Kaya paano kita makakalimutan gayong hindi ko naman kayang pigilin ang pagpatak ng ulan. Uulan kung kaylan nakatakdang umulan.
Kung puwede lang ipanalangin na sana tag-araw na lang palagi para kahit kaylan ay hindi na bumuhos ang ulan. Kung puwede sana na laging may araw, lalabas ako kahit katanghaliang-tapat at hayaang sunugin ng araw hindi lamang ang balat ko kundi ang bawat hibla ng iyong ala-ala sa aking isipan. Ang ala-ala mo kasi’y parang tinik na dinuduro ang bawat bahagi ng pagkatao ko.
Tuwing makikita ko na may namumuong kaulapan sa langit ay kasabay nitong mamumuo rin ang kalungkutan sa aking isipan. At kapag umihip na ang hangin at magbabadya nang umulan ay maghahanap na ako ng masisilungan sa dahilang kapag bumuhos na ang ulan ay bubuhos na rin ang mga ala-ala ng nagdaan at babahain ng lungkot ang buong pagkatao ko at hindi ito huhumpay hanggat hindi ako nalulunod sa lumbay.
Ngunit wala akong puwedeng silungan. Ala-ala mo’y parang aninong lagi akong sinusundan. Lalo na kapag umuulan. Isipan ko’y parang bubong na may butas at ang ala-ala mo’y parang tubig-ulan na pilit hahanapin ang butas na iyon para pasukin, upang ako’y lunurin sa lungkot at pighati.
Bakit kasi nagpasiya akong mamasyal sa labas noon? Dahil ba iyon ang unang pagkakataon na mapuntahan ko ang Sagada at napakahilig ko kasing maglakad-lakad sa ganoong bulubunduking lugar upang pagmasdan at kuhanan ng larawan ang kagandahan ng kalikasan? O dahil nakatadhanang tayo ay magkita? Nakalista na sa mga aklat ng mangyayari na magkukrus ang ating landas. Nakaguhit na iyon sa ating mga palad.
Pero hindi ako naniniwala sa tadhana eh. Walang gulong ang kapalaran. Sa pagkakaalam ko ang kakahinatnan ng tao ay resulta ng lahat ng desisyong gagawin niya. Katulad na lang nang sabihan ako ng kasintahan kong si Elena na magdala ng payong dahil nagbabadyang umulan. Nagpasiya akong baliwalain ang sinabi niyang iyon. Tutal kako may suot naman akong hoodie. Mahirap din kasing may bitbit na akong kamera at iba pang gadgets eh may bitbit pa akong payong. Dagdag pa niya’y ipagpabukas ko na lang ang pag-gagala dahil kararating lang namin halos sa bahay nila noon at gusto sana niyang samahan ako sa pamamasyal. Hindi ko rin siya pinagbigyan. Gustong-gusto ko nang maikot ang lugar nilang iyon. Kating-kati na ako na makakuha ng mga pictures at videos para sa sinimulan kong travel vlog sa YouTube.
Pagkatapos mananghalian, binitbit ko ang aking backpack at lumakad na ako. Nasa kuwarto noon si Elena. Umidlip. Napagod siguro sa mahaba naming biyahe, kaya sa nanay na lamang niya ako ako nakapagpaalam.
Pinagtitinginan ako ng mga tao habang ako’y naglalakad. Bagong-salta kasi ako sa lugar na iyon. Ilan lamang sa kanila ang nakita akong kasama si Elena pagbaba namin ng jeep sa tapat ng eskinita malapit sa bahay nila. Ilan lamang sa kanila ang katulad kong may suot na mask. Mukhang hindi takot ang mga tao doon sa Covid. Tinatanguan ko lang sila’t nginingitian. Nang marating ko na ang dulo ng sityong iyon ay nagsimula na akong makakita ng taniman ng mga gulay , palayat, at sari-saring punong-kahoy.
Hindi ako na-disappoint. Napakadami kong nakuhang magagandang pictures at videos. Naubos ko rin ang tatlong beer in can na baon ko. Solve na solve ako. Beer lang iyong pero tinamaan ako.
Ganoon ako kapag hawak ko ang aking camera at kumukuha ng mga shots – sinasabayan ko ng inom ng beer at sound trip gamit ang cell phone ko. Sinising-along ko ang lahat ng kanta ng Air Supply at ni Ed Sheeran. Ila-live ko nga sana sa Facebook ang mga videos na kinuha ko pero mahina ang signal.

At naganap ang hula ni Elena – bumuhos nga ang ulan. Maabuti na lang at tiyempong may nadaanan akong masisilungan – isang maliit na kubo na yari sa pawid at kawayan. Bukas ang bintana nitong tinukuran ng isang patpat. Walang tao. Dali-dali akong pumasok.
Pero sana wala na lang ang kubong iyon doon. Sana eh hindi na lang ako nadaan doon. Katulad ng kahilingan ni Elena eh sana ipanagpabukas ko na lang ang pamamasyal.
Katamtaman lang para sa dalawa o tatlo ang sukat ng kubong iyon. Tanaw sa harapan nito ang isang hagdan-hagdang taniman ng palay na inukit sa gilid ng maliit na bundok na iyon. Iyon pala ang nabanggit sa akin noon ni Elena na mini rice-terraces na malapit sa kanila. Hindi pa iyon ang talagang rice terraces na dinadayo ng mga turista doon perso sa wakas eh nakakita na rin ako ng ganoong uri ng taniman ng palay. Sa likurang bahagi naman ng kubo ay parang gubat, maraming iba’t-ibang punong-kahoy.
Ang kubong iyon marahil ay pahingahan ng may-ari ng taniman ng palay. May isang maliit na kama na halos pang-isang tao lang at isang lamesita. Parehong yari sa kawayan. Bukod doo’y wala ng ibang gamit sa loob.
Ipinatong ko sa lamesita ang aking kamera. Hinubad ko’t ipinatong rin doon ang nabasa kong hoodie. Mabilis akong nakasilong bago bumuhos ang ulan kay bahagyang nabasa lang ang aking hoodie. Hinubad ko ito’t isinampay sa pasimano ng bintana. Bahagya din lang na nabasa ang sapatos ko’t pantalon.
Medyo dumilim. Mabuti na lang at nasa backpack ko pa ang mini-rechargeable light na ginamit ko nang mag-camping kami sa isang beach noong isang linggo. Nagliwanag sa kubo ng buhayin ko ito.
Nang lumakas ang hihip ng hangin eh tinanggal ko ang tukod ng bintana upang ito ay magsara. At nang akmang isasara ko rin ang pintua’y… bigla kang pumasok. Siyempre nagulat ako. Hindi ko inasahang bukod sa akin ay may iba pang sisilong sa maliit na kubong iyon. Walang-kaabug-abog ay dumating ka sa buhay ko.
At bakit kasi nagpasiya ka ring lumabas ng bahay sa hapong iyon at katulad ko ay hindi ka rin nagdala ng payong? Sana namalagi ka na lang sa bahay ninyo. Kung may bitbit kang payong noon ay baka hindi ka sumilong sa kubo at sana eh hindi tayo nagkita. Kung sana ay nakinig na ako sa payo ni Elena na magdala ng payong. Simpleng desisyon – pareho tayong hindi nagdala ng payong kaya nagkita tayo sa kubong iyon. Kaya nag-krus nga ang ating mga landas.
“Makikisilong lang po, pasensiya na.” Wika mo.
“Hindi sa akin ang kubong ito. Nakikisilong din lang ako.”
Basang-basa ka at nanginginig. Tumingin ka sa akin. Ngumiti kang pilit. Napasandal ka sa dingding ng kubo. Hindi ko maiwasang matingin sa basa mong t-shirt na humapit sa magandang hubog ng iyong dibdib. Baka mapansin mong pinagmasdan ko ang dibdib mo kaya kunwari nangati ang isang mata ko’t kinusot ko iyon.
Maya-maya ibinaling ko sa mukha mo ang aking paningin. Maganda ka. Pero bakas sa mukha mo ang kalungkutan. Hindi naikubli ng iyong kagandahan ang lungkot mong nararamdaman. Hindi ito kinayang burahin ng tubig-ulan. Tingin ko nga para kang aburido rin. Para ngang nakainom ka pa, tulad ko. Namumula ng kaunti ang inyong pisngi. Medyo mugto ang iyong mata.
Naupo ka sa kama. Kalauna’y lumakas ang iyong panginginig. Malamig sa lugar na iyon at nabasa ka pa ng ulan. Hinubad ko ang aking suot na damit. Inialok ko ito sa iyo. Malamig nga pero mas kaylangan mo iyon at kaya ko namang tiisin ang lamig na iyon. Kinuha mo ito at ikaw ay nagpasalamat. Nagatubili kang hubarin ang suot mong damit ngunit naiinitindihan mo na hindi naman ako puwedeng lumabas dahil malakas nga ang ulan. Bahagya na lang akong tumalikod upang magawa mo ang iyong nais gawin.
Nang mantantiya kong tapos ka na ay saka ulit ako humarap at sa iyo at tumingin. Napansin kong pinagmasdan mo ang aking mukha at hubad na katawan. Kalauna’y parang hiyang-hiya kang ibinaling sa kamera kong nakapatong sa lamesita ang iyong paningin. Iyon naman ang pagkakataon ko upang mas matagal kong mapagmasdan ang iyong anyo. Kasingtangkad mo halos si Elena, at katulad niya, maganda ka nga. Pero si Elena ay maputi at ikaw naman ay morena. Mas mahaba ang buhok mo sa kanya at mas maganda ang iyong pangangatawan. Napansin kong hinubad mo pala ang suot mong skirt at underwear. Medyo tuloy ako naasiwa. Mabuti na lang at mahaba ang t-shirt na ipanahiram ko sa iyo.
Patuloy ang buhos ng ulan. Wala tayong imikan noong una. Parang tayong nagkakahiyaan. Minsan nagtitinginan at matipid na nagngingitian.

“Mu…mukhang magtatagal ang ulang ito ah.” Wika ko.
“Oo nga eh. Ako nga pala si Camille.”
“Ako naman si Jeff. Ah… mukhang nakainom ka.”
“Kaunti lang.”
“Bakit ka naman uminom?”
“Bakit mo tinatanong?”
Parang nairita ka kaya tumahimik na lang ako.
Maya-maya’y napansin kong nanginginig ka pa rin. Parang mas lumakas pa nga ang panginginig mo. Kung tama ang hula ko eh nagsisimula kang magka-hypothermia. Ganoon ang ilang eksenang napapanood ko sa pelikula. Masyado ka sigurong nababad sa tubig-ulan at malamig pa sa lugar na iyon. Patuloy ang panginginig mo. Sumiksik ka sa dulo ng kama. Parang nagdedeliryo at namimilipit ka na halos.
Wala ng ibang paraan. Naglakas-loob akong yakapin ka. Hindi ka tumanggi. Hinayaan mo ako dahil batid mong kaylangan kong gawin iyon. Yumakap ka sa akin nang mahigpit… pahigpit ng pahigpit. Aaminin kong may kakaiba akong naramdaman nang magdikit ang mga katawan natin. Lalo na nang bumundol ang dibdib mo sa aking dibdib. Pilit kong iwinawaksi ang naramdaman kong iyon. Marahang kitang inihiga nang patagilid at hinagod ko ng hinagod ang iyong likuran upang makaramdaman ka ng init. Idinantay ko ang aking hita sa hita mo. Idinikit mo ang iyong mukha sa aking dibdib.
Ilang saglit pa’y nabawasan ang iyong panginginig. Patuloy lang ang paghagod ko sa likod mo. Unti-unti kong naramdam na ang katawan mo’y uminit. Mula sa dibdib ko’y itinaas mo ang iyong mukha at idinikit sa aking pisngi at dahil doon eh hindi sinasadyang panandaliang naglapat ang ating mga labi.
Nagulat ka. Gayon din ako. Iminulat mo ang iyong mga mata.
“Naku sorry…” ani ko.
Akma na sana akong kakalas mula sa pagkakayakap sa iyo subalit ako’y pinigilan mo. Bakit mo ako pinigilan. Sana’y hinayaan mong kumalas ako sa pagkakayakap sa iyo. Nagtinginan tayo. Parang lumamlam ang iyong mga mata. Parang may bato-balani sa bibig mo na hinihila ang aking mga labi.
Hindi na ako makaiwas… o ayaw kong umiwas. Nagdesisyon akong halikan ka. Desisyong kung mababalikan ko’y… hindi rin ako nakatitiyak kung gagawin ko ba o hindi.
Bakit nga kasi na nang kakalas ako mula sa sa pagkakayakap sa iyo eh pinigilan mo ako? Bakit kasi nang halikan kita sa labi eh pumayag ka at gumanti rin ng halik? Bakit hindi naapula ng bumubuhos na ulan ang nagliyab nating mga damdamin? Bakit dinilig ng ulan ang punla ng kapusukang biglang tumubo sa loob ng kubong iyon?
Sana’y bato na lamang tayo at walang pakiramdam.
Sana’y isa akong santo.
Pero hindi eh.
Tao lang ako.
Hindi banal.
Marupok.
Dila
May isang hayop mailap at mabangis
Ito’y dila mong nasa loob ng bibig
Kontrolin mo yan… itali ng mahigpit
Nang hindi magulo, buhay mong tahimik.
Dila kasi’y matalas parang patalim
Nang h’wag makapanugat dapat kontrolin
Kaya nga’t anuman ang gustong sabihin
Pag-isipang mabuti bago bigkasin.
Kung ang dila mo ay kalahi ng anay
Laging ang hanap ay sisiraing buhay
Kapahamakan sa iyo’y naghihintay
Kaya’t maghunos-dili’t magbulay-bulay.
Itong sinasabi ko sundin mo sana
Iyang bibig mo bago ibuka
Sasabihi’y dapat pag-isipan muna
Baka katabilan mo’y ipahamak ka.
Huwag sumama sa makikitid ang utak
Na tao ang paksa kapag nag-uusap
Dilang makakati, makasira ang hanap
Sa saliw ng tsismis h’wag kang maki-indak.
At tandaan mo ito… payong kapatid
Isang bagay ang lagi mong isa-isip
Mga katoto mong mahilig sa tsismis
Kapag wala ka ikaw naman ang topic.
Kaya dilang makating nais kamutin
Kung naghahanap ka ng kakausapin
Bakit ang Panginoon ‘di mo subukin
Pumikit ka na lamang at manalangin.
KAMALIG
Malakas ang hangi’t madilim ang langit
Parating na bagyo handang humagupit
Kaya’t sa likod-bahay ika’y sumaglit
Pumasok ka’t silipin ang ‘yong kamalig.
May imbak ka bang palay na babayuhin,
Kapag naubos na bigas na pang-saing?
May sobra ba na puwede mong kalakalin,
Kung biglaang pera’y iyong kakaylanganin?
Sa kamalig ba ika’y may isinusksok
Upang kapag nagipit may madudukot
O nang umani ka lahat ay inubos
Pinagbilha’y winaldas, lahat ginastos.
Diskarte mo’y ayusin, huwag kang bulaksak
Sa kamalig mo matuto kang mag-imbak
Nang sa ganoon ay handa kang humarap
Kapag dumating pagsubok na mabigat.
Sana kung may panahon upang magtanim
Sikapin mong palagi lupa’y bungkalin
Batid mo namang ikaw ay may tungkulin
Tiyaking bukas may bigas kang isasaing.
Diligin ng pawis ang iyong pananim
Nang sa ganoon marami kang anihin
Maaani’y ‘wag kagyat lahat kainin
Magtira’t sa kamalig doo’y ipunin.
Why Do I Write?

Why do I write?
Is it to impress?
I don’t write to impress. I’m well aware of the fact that my writing skill is nowhere near excellent. It seems to me that I am not even halfway my journey to excellence in writing. But I am sure I’ll get there before I breathe my last. Right now, I am still inside the “room for improvement.”
Let me go back to the question – Why do I write?
Do I write in the hope that I earn money and become famous?
Not even!
Becoming famous and earning money are not my primary reasons for writing. Of course I need money. It’s hypocritical to say that I don’t like to have additional numbers to the farthest north of the first digit in my bank account.
But can writing earn you money?
Writing is very financially rewarding especially if you are a script writer of one of the popular TV networks or movie outfits in your own country or a novelist who belongs in the league of the likes of J.K. Rowling, Dan Brown, and Stephen King.
Yes, I am also earning from writing. It’s actually my secondary source of income. I got paid for some of the articles/papers I have written. When I began writing when I was young, I did not expect that someday it would be an extra income source. I used to think that “there’s no money in writing.”
The university where I am currently employed offer cash incentives to professors for research works published in international (indexed) journals. The university also gives honorarium for articles contributed to the school’s publication in English.
I wouldn’t pass up the opportunity to hone my skills as a writer and researcher, to possibly add to the sum of existing knowledge, to have my works read, and to even earn extra money in the process. So, I have been publishing papers in international journals and contributing articles to our university publication. In addition, I have been doing it (the publication of research papers) because university professors are supposed to publish. Our university is not requiring us but I consider publishing as a “professional obligation.”
Once in a while, some individuals would also commission me for writing jobs. There were times I did it for free. There were also times that I was promised remunerations for what I wrote but didn’t get any. I was also duped once by an online news organization who did not pay me a single cent for the articles I wrote for them.
I consider the cash incentives as my reward for doing what I love doing – WRITE. But it’s not all about the money. The money is not the reason I write.
The rewards that writing gives, for me, are hard to quantify. Such rewards are transcendental. That’s not me trying to sound philosophical. That’s just the way I feel about it.
What about fame? What about the accolades? Are those the the things that inspire me to write?
NOPE!
As a matter of fact, when I write and allow people to read my works I am unnecessarily putting myself under the microscope. I am putting myself in the line of fire if among my readers there are unforgiving members of the grammar police who wouldn’t hesitate to shoot on sight anyone whose spoken and written English are perforated with errors in grammar. When they start firing you can not hide. My missing the comma between the words “firing” and “you” in the previous sentence is something they could not miss.
So, instead of accolades I may get negative comments. This is the reason, a friend said, that he would never write for any publication or post any of his writings on any of the social networking sites. He is afraid he may not be able to take negative comments. He added he fears committing errors in grammar. He considers it embarrassing to be corrected for such mistakes.
In my case, criticisms and corrections are welcome. I won’t die if criticized and corrected. As a matter of fact, I have already received a lot of those and here I am – still alive and kicking. I don’t mind if somebody calls my attention for mistakes I committed. Just break it to me gently and constructively.
The reason erasers were invented and keyboards of computers have backspace and delete keys is… nobody’s perfect.
I keep rereading my stuffs in this website to correct possible errors and to improve them.
People may read or disregard what I write. If they do read, a million thanks. If not – no hard feelings. And for having reached this far into my essay, I want to say thanks to you.
I may have received some good comments from my friends for some of my writings in the past. But of course, those comments may have been either meritorious or simply generous. Sometimes there are people who give positive and encouraging compliments. Thanks to them.
But aside from good comments some of my works have also angered some individuals who were offended thinking that what I wrote pertained to them. Writing sometimes is a magnet for trouble. How many journalists around the world have been killed (and ostracized) for articles they have written?
I remember quite well when I wrote a satirical poem in Filipino (about a wolf in sheep’s clothing) when I was working in a Catholic college. The parish priest who felt alluded to (and I was really alluding to him) reportedly asked the Sister-President of the college, my superior, to summon me to the latter’s office so he could talk to me about what I wrote. However he was dissuaded from pursuing his request. But even if he was able to convince the President and the College Dean then, I wouldn’t see him. Why? That poem I wrote and my act of writing it had nothing to do with my employment. My being a writer has no personality and office that could be connected to any of the lines that run vertical and horizontal in our organizational chart. In short, the priest had no authority over me. The priest never bugged me again but I wrote another poem for him (Habit and Habit).
My quatrains (in Filipino) are the ones that brought me some colorful moments. I have lost a friend or two (or is it three… perhaps more) for the quatrains I have posted in a social networking site. I once wrote a quatrain and a friend liked it. Almost a year later, I re-posted the same quatrain and surprisingly the same person who previously liked it was angered and gave me a mouthful. We’re very good friends so we talked about it. He understood, apologized, and we both forgot about it since then.
Also, my writings where my political beliefs are in full display had me losing very dear friends.
So, why do I write then?
Is it for the “likes,” “reactions,” and compliments I get when I have those poems, stories, and essays posted in my social networking accounts or in this website?
Not also.
Of course those things make me happy and I am so thankful for those friends who take time to read my works then reacted and commented on them.
Then, why? Why do I write?
It’s hard to explain. It’s something like a combination of the answers to the following questions: Why do people need to eat when they are hungry? Why do they need to drink when they are thirsty? Why do they need to take medicine when they are sick? Why do they have sex? Why do they laugh and cry? Why do they love and hate? Why do they dream and despair? Why do they live and die?
There is a kind of hunger within me that only writing can satisfy. There’s an insatiable thirst in my soul that would go away only when I read what I write. I suffer from a very mysterious illness that goes away only when I write in sentences or verses the equivalent words of the thoughts and feelings that drown me during quiet moments in my life.
Writing is my endorphin.
I must release my pain, anger and disagreement by writing about them or else they will haunt me endlessly. When I feel wronged I have to respond, not by violent means. I respond in a creative manner – through poems – sometimes satirical. I do it usually using anthropomorphism.
If the spirits of William Shakespeare and Elizabeth Browning I could not summon through the glass to inspire me to express in poetry whatever I wish to say then I turn to Francis Bacon and Michel de Montaigne’s way of capturing into words – essays – whatever it is that I wish to convey. If I don’t wish to be so direct with my points and would like to hide my feelings and thoughts between lines and behind symbolism then I walked the path that Edgar Allan Poe and Guy de Maupassant paved. I write stories.
I just don’t keep quiet when I notice human follies displayed by my loved one, friends, and other people around me. Again I resort to anthropomorphism. I use animals to represent their irrationality. It may hurt them and make them angry but the truth may be bitter but sweeter than the sweetest lie. VERO NIHIL VERIUS. Nothing is truer than the truth.
This is not saying that I am a perfect human being. I am as imperfect as anyone else and may have, perhaps, done more terrible things. Thus, the satires I wrote are like boomerangs. They sometimes hit me also.
Pain is like a prison cell. It is by writing that I break free from that hell. As my heart churns out the words, I go through the pain, feel it, not escape from it. And as I write the final sentence or verse, as I put the final punctuation mark, the pain vanishes.
Even my happiness and satisfaction wouldn’t be complete if I do not write about them. I need to capture in either prose or poetry those moments so I can feel more deeply the joy they bring. I do write about them so I can relive those moments any time I wish to.
I need neither material rewards nor accolades for what I have written (and will be writing.) The essays, plays, poems, research works, and stories I create are themselves the rewards. I love and treasure them.
A picture paints a thousand words. Prose and poetry provide the caption that make the picture complete.
I write not to impress but rather to express my thoughts, feelings and ideals. Writing is my freedom, my happiness.
SCRIBO, ERGO SUM. I write, therefore I am.
Ako’y Hinog Na

Ika’y nagbantay,
Matyagang naghintay.
Sa wakas, ako’y nahinog.
Hinog na hinog!
Pagmasdan mong mabuti ang aking alindog.
Hayaan mo munang mata mo’y mabusog.
Ika’y lumapit.
Di ba’t ako’y walang kasing-kinis?
Batid mo nang ako’y ubod tamis.
Batid mo ring ako’y makatas…
na ako’y walang kasing-sarap.
Halina.
Lapit pa.
Hawakan mo ako.
Hinay-hinay lang.
Ako’y hinog na.
Hinog na hinog.
Ako’y haplusin,
Dahan-dahang pitasin.
Amuyin…
Kagatin…
Gutom mo’y iyo nang pawiin.
Oh C.M.
You’re strong,
but sweet.
Very sweet!
You lift me up.
You make my heart beat fast…
You gave me sleepless nights.
They say you’re no good for me.
Thus I tried hard to avoid you,
against my will.
I succeeded!!!
But just briefly,
Because one day… that familiar scent,
Shattered the promise I made,
To never fall again under your addicting spell.
So down I went to the coffee shop,
Where I first met you.
I was excited oh C.M.,
To have my soul,
Enslaved again by your fullness…
Twisted by your sweetness.
There in the coffeehouse
I told the server
“C.M. please!”
“And what’s that sir?” She asked.
“Caramel Macchiato!!!” I replied.
TATSULOK (3)
(Last of 3 Parts)

“Sawa na akong magtrabaho sa Japan. Ayaw ko nang magsayaw. Iniisip ko ngang huwag nang bumalik doon. Marami na akong ipon, at may negosyo na rin naman kaming magkapatid. Gusto ko na kasing baguhin ang takbo ng buhay ko. Sa palagay mo ba may lalaki pa kayang seseryoso sa akin?”
Bigla siyang naging seryoso, nagkaroon ng bahid ng lungkot ang boses nito.
Nag-isip ako sandali bago nakasagot sa kanya,
“Siyempre naman, sa ganda mong iyan.”
Gusto ko pa sanang sabihin na bukod doon ay mayaman pa siya.
“Puwede bang ikaw na lang, hiwalayan mo na ang asawa mo at umuwi ka na rito sa akin.”
Nagulat ako sa sinabing iyon ni M.
“Joke, joke, joke! Binibiro lang kita hoy. Alam ko naman na hindi ako ang tipo ng babae na puwedeng seryosohin.”
“Huwag mo namang ibaba ng ganyan ang sarili mo.” Ani ko.
“Maniniwala ka bang ikaw pa lang ang pangalawang lalaking dumaan sa buhay ko?
Tumango ako. Nakinig na lamang ako sa kanya.
“Mahirap paniwalaan ‘di ba, kasi nga Japayuki ako. Pero dancer lang talaga ako doon, hindi ako pumapayag na magpalabas kahit anong mangyari. Mabuti na lang at naging paborito ako ng amo kong babae at asawa niyang miyembro ng Yakuza. Prinotektahan nila ako. Hindi rin sila pumayag na ilabas ako ng mga customer. Baka daw mabuntis ako eh mawalan sila ng star dancer. Ako daw sabi niya ang dinadayo ng mga lalaking Hapones at foreigners sa club.”
Tahimik lamang akong nakikinig sa kanya. Aywan ko pero naniniwala ako sa kanyang mga sinasabi. Matanda na ako at alam ko na kung binobola lang ako ng kausap ko.
“Pinoy din ang una kong boyfriend pero nakipag-break siya sa akin noong nagpunta ako sa Japan. Paano kilala at conservative ang pamilya niya at siguradong hindi ako katanggap-tangap sa kanila. Balita ko may asawa’t mga anak na siya ngayon.
Panandaliang tumahimik si M. Nagsimulang tumulo ang kanyang mga luha.
Nilapitan ko siya. Tumayo ako sa kanyang bandang tagiliran at siya’y aking inakbayan. Aywan ko pero naawa ako sa kanya. Parang tuloy naramdaman kong ayaw ko munang umuwi. Parang gusto muna siyang damayan.
Dumukwang ako’t hinalikan siya sa pisngi. Tumayo siya. Naupo naman siya sa kama.
“Salamat sa lahat.” Ang wika niya.
“Ako ang dapat magpasalamat sa iyo.”
“Sige bihis ka na, kain na tayo sa baba para maka-uwi ka na at baka hinihintay ka na ng asawa mo.”
Hindi na ako kakain,” ang sagot ko sa kanya. “Kaylangang ko nang umalis.”
Humawak si M sa aking baywang.
“Please lang, dito ka na kumain ng agahan. Isa pa, naipangako ko kay bes na ipapakilala kita sa kanya. Curious siya sa iyo. Paano mo daw ako napapayag na… alam mo na iyon… eh kagabi lang tayo nagkakilala. Sabi ko na-love at first sight ako sa iyo. Sayang nga lang at married ka na sabi ko. Kaya hindi puwedeng hindi kayo magkita ha. Kain na muna bago ka umalis… please…”
Pagkasabi niyon eh humalik siya sa labi ko.
“Please….”
Nakumbinsi ako ni Lady M na doon kumain ng agahan. Nagbihis siya at sinabing ihahatid daw namin ang bestfriend niya sa kanilang bahay tapos ihahatid niya rin ako kahit sa malapit lang sa amin.
“Heto nga pala ang calling card ko. Tawagan mo ako anytime. Welcome ka dito sa bahay ano mang oras.”
Nang maibulsa ko ang ibinigay niyang calling card ay bumaba na kami.
**********
Mula sa hagdan ay natanaw ko ang bestfriend ni M, nakatalikod ito sa amin habang inihahanda ang mga pagkain sa lamesa.
“Huwag ka maingay. Gugulatin natin siya.”
Dahan-dahan nga naming nilapitan ang kanyang bestfriend.
“Hello bes, oh heto na ang lalaking nagpatibok muli ng aking puso.” Ang buong pagmamalaking sabi ni M habang ako’y hawak-hawak niya sa braso.
Nagulat ako nang lumingon at makilala ko kung sino ang matalik niyang kaybigan – si Vicky, ang aking asawa.
Gusto kong lumubog sa kinalaglayan ko at mawala sa lugar na iyon. Ayaw kong maniwalang nangyayari iyon. Hiniling kong sana ay nananaginip lamang ako.
Nagkatinginan kami ni Vicky, pareho kaming hindi makapagsalita, pareho kaming hindi makapaniwala. Si M pala ay si Marjorie, ang bestfriend niyang OFW.
“Oh parang nagkagulatan kayo. Magkakilala ba kayo?.” Ang tanong ni Marjorie.
Hindi sumagot si Vicky. Umupo ito at nagsimulang tumulo ang luha habang nakatingin sa akin. Sa titig nito’y nandoon ang paguusig, nandoon ang napakaraming tanong.
“Bakit? Ano ba ang nangyayari?” Ang nagtatakang tanong ni Marjorie.
“Siya ang asawa ko.” Ang halos pabulong ko na sabi sa kanya.
“Ha? Nagbibiro ka ba?” Ang tanong ni Marjorie sabay bitaw niya sa ang aking braso.
Bakas sa mukha ni Marjorie ang kalituhan. Hindi niya malaman kung ano ang gagawin, kung ano ang sasabihin. Tumingin siya sa aking at iiling-iling.
Ilang sandali ring tahimik sa bahay. Tanging ang impit na pag-iyak lamang ni Vicky ang maririnig. Bawat hikbi ng asawa ko’y parang karayom na tumutusok sa bawat kalamnan ko.
Atubili ma’y nilapitan ni Marjorie si Vicky.
Hinawakan niya ito sa balikat.
“Huwag mo akong hawakan. Traydor ka.”
Tumingin sa akin si Marjorie.
“Alfred, iwanan mo muna kami dito ni Vicky, sa labas ka muna.”
Pinagbigyan ko ang kahilingan ni Marjorie. Lumabas muna ako upang makapagusap ng masinsinan ang dalawa.
Kaya pala nang una kong makita si Marjorie sa club ay para kakong nakita ko na siya noon. Nakita ko ang mga pictures nila ng asawa ko. Minsan na ring ipinakita sa akin ni Vicky ang Facebook account ni Marjorie.
Bigla kong naalaala ang calling card na ibinigay sa akin ni Marjorie bago kami bumaba… Marjorie Contreras. Marahil kung nabasa ko ang pangalan niya sa calling card ay baka natanong ko na siya at maaaring hindi na ako bumaba kanina at isisikreto na lamang namin kay Vicky ang lahat-lahat.
Litong-lito ako sa pagkakataong iyon. Napakalaking gulo ang pinasok kong iyon, hindi ko alam kung paano ko ito malalampasan. Hindi ko alam kung ano ang susunod na mangyayari. Labis ang pag-sisisi ko. Hindi ko alam kung papaano tatanggapin ni Vicky ang lahat, kung ano ang mangyayari sa pagkakaibigan ng dalawa, at kung ano naman ang mangyayari sa aming mag-asawa. Akala ko’y handa akong makipaghiwalay sa kanya. Hindi pala. Ayaw ko palang mawala siya.
Bigla kong naalaala ang sinabi ni Marjorie na buntis ang bisita niya… buntis ang aking asawa. Nakakalungkot na sa kalagitnaan ng napakalaking gusot na nilikha ko ay doon ko nalaman ang balitang magkakaanak na kami ni Vicky.
Ilang minuto lang ang pinalipas ko. Hindi ako mapakali. Nagpasya akong bumalik kaaagad sa loob ng bahay, nagbabakasaling maayos na ang lahat. Pero parang malabong mangyari iyon. Napakomplikado ng sitwasyon at imposibleng iyon ay maayos agad. Dalawang bagay ang maaring datnan ko – naayos ang problema o lumala ito.
At ang nangyari – lumala ang problema.
Nang pinuntahan ko ang dalawa sa dining room ay tumambad sa akin ang mas malaking gusot. Duguan si Marjorie, nakahandusay sa sahig. Si Vicky ay nakaupo sa tabi nito, umiiyak, hawak ang duguan ring kutsilyo.
Hindi ko akalaing hahantong sa ganoon ang lahat. Nilapitan ko si Vicky. Yumakap siya sa akin, takot na takot, nanginginig.
“Dad hindi ko sinasadya, nagdilim ang paningin ko. Dad, tulungan mo ako, ano ang gagawin ko?”
Ano nga ba ang dapat gawin ni Vicky… ang dapat kong gawin… ang dapat naming gawin.
Biglang naglaro ang kung ano-ano bagay sa imahinasyon ko…. mga eksenang na minsa’y napapanood ko sa pelikula na kung saan ay may mga nakapatay… babalutin ng kumot ang pinatay at itatapon sa isang malalim na bangin… o kaya’y ibinabaon sa lupa sa may gubat… o kaya’y sinusunog.
Pinagmasdan ko ang duguang katawan ni Marjorie. Sa kanang tagiliran ang tama niya. Naisipan kong siya’y pulsuhan. Buhay pa siya sa pagkakataong iyon. “Halika, dali, dalhin natin siya sa hospital.” Ang sabi ko kay Vicky.
Takot na takot man ay tinulungan ako ni Vicky na buhatin si Marjorie. Ginamit namin ang sasakyan nito papuntang hospital. Walang ginawa si ang kabiyak kung hindi umiyak hanggang makarating kami sa hospital.
**********
Habang nasa operating room si Marjorie, nagtungo kami ni Vicky sa may chapel ng hospital. Lumuhod si Vicky. Humihikbi habang nanalangin.
Pinagmasdan ko ang aking asawa habang ito ay nakaluhod. Natakot ako sa maaring kahantungan ng mga pangyayari. Posibleng makulong si Vicky. Buntis pa naman siya. Ang sakit isipin na maaring ang unang anak namin ay lalaking nasa kulungan ang nanay.
Ang akala ko’y gusto ko nang mawala sa buhay ko ang aking asawa. Ang akala ko’y handa na akong makipaghiwalay sa kanya dahil sa mga hindi magandang pangyayari sa pagsasama namin. Hindi pala. Dala lamang pala ng galit ko dahil sa pag-aaway namin kaya’t nakapag-isip ako ng ganoon.
Sa pagkakataong iyon ay muli kong binalikan ang limang taong pagsasama namin.
Sa sama ng loob ko kay Vicky ay puro pala ang hindi maganda sa kanya ang nakita at naiisip ko. Nakalimutan ko ang marami niyang magagandang katangian. At maraming magandang katangian ang aking asawa.
Naalaala ko ang madalas kong ipinapayo sa mga kaybigan ko kapag nagagalit sila sa kanilang mga mahal sa buhay – na ang isang tao ay kumbinasyon ng magaganda at masasamang ugali. Kung talagang mahal mo ang isang tao dapat tanggapin mo ang katotohanang iyon, ang katotohang hindi sila perperkto, na walang perpektong tao.
Nang matapos magdasal ay naupo sa tabi ko ang aking asawa. Yumakap siya sa akin at umiyak. Noon ko muling naramdaman na mahal na mahal ko si Vicky. Noon ko napagisip-isip na ayaw ko palang mawala siya sa akin. Noon ko napagtanto kung gaano kalaki ang kasalanan ang nagawa ko sa kanya. At noon ko rin naramdaman ang matinding pagsisisi.
Sana sinundan ko na lang ang asawa ko nang lumabas siya kagabi. Kung hindi ko man siya sinundan, sana nanatili na lang ako sa bahay at hinintay ko ang kanyang pagbabalik. Sana hindi ako pumayag na sumama sa bahay ni Marjorie. Napakaraming “sana” ang pumasok sa isip ko. Pero wala na, magsisi man ako ay huli na. Nangyari na ang hindi dapat mangyari.
Hinimas ko ang tiyan ni Vicky. “Nabanggit sa akin ni Marjorie na buntis ang bestfriend niya.”
Ngumiti si Vicky. “Iyon ang sinasabi ko kagabi sa iyo na parang binalewala mo kaya ako nagtampo. Iyon sana ang magandang balitang sasabihin ko sa iyo kagabi, na sa wakas mabibigyan na rin kita ng anak, na sa wakas kumpleto na ang pamilya natin.”
Para akong pinagsakluban ng langit at lupa sa narinig kong iyon. Gusto kong sumigaw. Gusto kong iumpog ang ulo ko sa pader.
“Sorry mommy. Kasalanan ko ang lahat ng ito. Bakit ko ba nagawa iyon?”
“Hindi dad, ako ang dapat sisihin sa nangyari. Kung hindi sana ako umalis ay baka hindi nangyari ito.” Ang sagot sa akin ni Vicky.
“Kung sana’y hindi ko binalewala ang magandang balita mo sa akin eh hindi tayo nag-away at hindi ka siguradong umalis.”
Hindi na sumagot si Vicky. Hinawakan na lamang niya ang aking pisngi. Sa pisil niyang marahan ay naramdaman ko ang unawa at pagpapatawad. Ganoon madalas ang ginagawa ng asawa ko kapag tinatapos nito ang pagtatampo sa akin. Hahawakan niya ako sa pisngi at marahan niya itong pipisilin.
“Kahapon ko lang ng umaga nakumpirma sa doktor na buntis ako. Isang buwan na. Ang saya-saya dahil magkakaanak na tayo. Sasaya na ang bahay natin. Kaya lang ay parang sa loob na ng kulungan ako manganganak.” Iyon ang mangiyak-ngiyak na sinabi ni Vicky.
Posible ang sinabi ni Vicky. Iyon ang problemang susunod naming kakaharapin.
Nagdaan ang ilang oras, natapos na ang operasyon ni Marjorie. Nakita naming dinala siya sa recovery room. Maya-maya pa’y nagsidating na ang mga diumano’y kamag-anak ni Marjorie, may kasamang mga pulis.
Nag-alaala ako kung ano ang mangyayari kapag nagising si Marjorie at malaman nila kung ano ang nangyari. Dali-dali kong inilabas ng hospital si Vicky. Umuwi kami sa aming bahay.
Lumipas ang buong maghapon. Tahimik lamang kami ni Vicky sa bahay, nag-aabang kung ano ang susunod na mangyayari. Inaasahan na namin na may pulis na darating upang imbitahan kami sa presinto o arestuhin ang asawa ko. Napag-usapan namin ni Vicky na hindi siya magtatago. Papanagutan niya ang ginawa kay Marjorie.
Pinagplanuhan na namin ang lahat. Kukuha kami ng abugado at ihahanda namin ang kanyang pangpiyansa.
Subalit dalawang araw ang lumipas ay walang mga pulis ang dumating. Maaring nahihirapan ang mga pulis na hanapin ang tinitirhan namin. Kinabahan rin kaming mag-asawa na baka may nangyaring hindi maganda kay Marjorie.
“Dad, hindi ko na kaya. Hindi ako matahimik. Gusto ko nang kusang sumuko sa pulis.”
Nagulat ako sa sinabing iyon ni Vicky.
“Sigurado ka ba diyan sa gagawin mo?”
“Oo dad, pumunta tayo ng presinto, pero gusto ko munang dalawin si Marjorie sa hospital. Bahala na. Gusto kong humingi ng tawad sa bestfriend ko.”
Matapos kong pag-isipan ang mga sinabi ni Vicky ay pinagbigyan ko ang kanyang kahilingan. Bumalik kami sa hospital na pinagdalhan namin kay Marjorie. Pagkatapos niyon ay pupunta kami sa pinakamalapit na presinto.
*********
Sa hospital ay nasabi sa amin ng isang nurse na nagkamalay na si Marjorie at nakakapagsalita na. Nakahinga kaming mag-asawa ng maluwag sa balitang iyon. Mga dalawang araw pa daw bago siya lumabas.
Pagkatapos niyon ay lakas-loob naming tinungo ang kuwarto ni Marjorie.
Nang malapit na kami ay para akong kinabahan. Parang ayaw kong tumuloy sa kuwarto ni Marjorie. Para kasing may mangyayaring hindi maganda.
“Mommy, uwi na tayo, huwag na tayong tumuloy.” Ang sabi ko sa aking asawa.
“Nandito na tayo dad. Para rin ito sa katahimikan ng isip ko, kaylangang matapos na ito.”
Pagbukas namin ng pinto ay may apat na taong nandoon, dalawang babae at dalawang pulis na kumakausap kay Marjorie. Gustuhin ko man ay hindi ko na puwedeng itakbo palabas si Vicky.
Napatingin silang lahat sa amin, pati si Marjorie.
Inaasahan ko na na galit na sasabihin kaagad ni Marjorie sa mga pulis na si Vicky ang may kagagawan niyon sa kanya. Pero…
“Tuloy kayo.” Ang nakangiting paanyaya ni Marjorie sa amin. Nagulat ako. Maging si Vicky ay man hindi makapaniwala. Taliwas iyon sa aming inaasahan.
“Mamang pulis, silang mag-asawa ang nagdala sa akin dito sa hospital. Sila iyong sinasabi ko sa inyong bisita ko nang madulas ako sa kusina at aksidenteng nadapaan ko ang kutsilyong hawak ko. Mabuti na lang nandoon sila. Kung hindi, malamang ay patay na ako ngayon.”
Nagaatubili man ay lumapit si Vicky kay Marjorie. Nagyakapan at nagiyakan ang magkaybigan.
“Sige miss.” Ang sabi ng isang pulis.
“Hindi na kami magtatagal. Sinisigurado lang naman naming na walang foul play sa nangyari sa iyo.” Pagkasabi niyon ay lumabas na ang dalawang pulis.
“Mam, lalabas din po kami, may aasikasuhin kaming mga papeles.”
Mga kasambahay pala ni Marjorie ang dalawang babae. Lumabas din ang mga ito.
Naupo kami ni Vicky sa tabi ni Marjorie.
“Bakit mo ako kaylangang pagtakpan sa mga pulis. Grabe ang kasalanan na nagawa ko sa iyo. Pinagtangkaan ko ang iyong buhay.” Ang wika ni Vicky kay Marjorie sabay hawak sa kamay ng huli.
“Gaga ka ba bes. Ipapahamak ba naman kita. Tama na ang drama. Kalimutan na natin iyon. Kahit ano ang sabihin mo, kahit ano ang mangyari, ikaw ang bestfriend ko. Mahal na mahal kita. Alam mo iyon ‘di ba?
At nagsimulang magiyakan ang dalawa.
“At saka malaki rin ang kasalan na nagawa namin ni Alfred sa iyo. Kaya patawarin mo rin sana kami bes.”
Nagyakapan ang dalawa.
Nagpasiya akong lumabas ng kuwarto at hayaan silang magkausap.
Nagtungo ako sa chapel ng hospital. Umusal ng panalangin…humingi ng tawad…nagpasalamat na ligtas si Marjorie…nagpasalamat na hindi makukulong si Vicky… nagpasalamat na magkakaroon na kami ng anak.
– W A K A S –

