Ang Tatlong Salaan Ni Socrates

Karamihan sa atin ay kilala ang Griyegong pilosopo na si Socrates. Pilosopo na hindi pabalang at baluktot ang pangangatwiran kundi isang pantas sa pagmamatwid.

At tunay ngang hindi baluktot kung mangatwiran at hindi balikong mag-isip si Socrates sa dahilang bago niya paniwalaan ang isang bagay ay bubusisiin muna niya ito’t pag-aaralan. Gaano man ito kasimple o maaaring sa iba ay wala namang kuwenta at hindi na kaylangan pang pagaksayahan ng panahon upang surii’t sisiyasatin.

Ang ganitong pananaw ni Socrates minsan ay nasubok nang isang araw ay may lumapit sa kanya’t sinabing, “May sasabihi ako sa iyo. May nabalitaan ako tungkol sa isa mong kaybigan.”

Tayo ba, ano ang gagawin nati’t sasabihin kung biglang may nagbulong sa atin ng ganyan?

Kadalasan na ang isinasagot natin eh ganito, “Ow talaga! Ano iyon? Sino ba siya? Sige ikuwento mo nga.” Sana mali ako.

Pero, iba si Socrates. Ito ang isinagot niya sa taong nagbulong sa kanya niyon.

“Teka muna. Bago mo sabihin sa akin ang alin mang bagay tungkol sa ibang tao ay hayaan mong gamitin ko muna ang aking tatlong salaan.”

“Salaan? Tatlo?”

“Tama ka… tatlong salaan.” Ang sagot ni Socrates.  “Kaylangang salain muna natin ang ano mang bagay na paguusapan natin tungkol sa ibang tao. At tatlo ang salaang ginagamit ko pagdating sa ganyang bagay.”

“Sige. Ano iyong una?”

“Ang una ay ang salaan ng katotohanan. Ang tanong, sigurado ka bang totoo ang sasabihin mong iyan sa akin?”

“Ah. Hindi eh. Kasi nadinig ko lang. May nagsabi din lang sa akin.”

“Oh. Ganoon ba!? Hindi mo pala sigurado kung totoo nga ang gusto mong sabihin sa akin. Siya… sige. Sa pangalawang salaan tayo. Ang salaan ng kabutihan. Iyan bang sasabihin mo sa akin tungkol sa kaybigan ko ay maganda o kaya’y mabuti?”

“Ay hindi. Kasiraan nga niya ang bagay na sasabihin ko.”

“Ibig mo sabihin may sasabihin ka sa akin na kasiraan ng isang tao at hindi mo sigurado kung totoo ito?

Tumango, ngunit tahimik, ang kausap ni Socrates.

Sige… gamitin natin ang pangatlong salaan. Baka naman dito eh pumasa ka. Ito’y ang salaam ng kahalagahan. Gaano ba kahalaga iyang sasabihin mo sa akin? Magagamit ko ba iyan? Makakatulong ba iyan sa akin? Dagdag kaalaman ba iyan na magagamit ko sa ano mang bahagi ng buhay ko?

Hindi na nagsalita ang kausap ni Socrates. Yumuko na lamang ito.

“Malinaw na sa akin. Ang sasabihin mo ay hindi mo sigurado kung totoo at ito’y hindi pa maganda. Wika mo nga kasiraan iyan ng kaybigan ko. At kung totoo man iyan eh ano naman ang halaga niya sa akin? Hindi naman pala makakatulong?. Eh bakit kaylangan mo pang sabihin?”

Tikom ang bibig, umalis na lamang ang kausap ni Socrates…

About M.A.D. LIGAYA

Teacher-Writer-Lifelong Learner M, A, and D are the initials of my two first names (Massuline and Antonio) and my mother's family name (Dupaya). Ligaya (a Filipino word which means happiness in English) is my family name. MAD is actually one of my nicknames aside from Tony and Ching. My full name is Massuline Antonio Dupaya Ligaya. Many times I was asked the question "Why do you write?" I don't write for material rewards nor adulation. When I write poems, stories, and essays, when I do research, the process of creating them gives me immense joy and seeing them completed brings me great satisfaction. I don't write for cash incentives, "likes," and "praises." I would be thankful should I get those but the happiness and sense of fulfillment I get while doing them and completing my works are my real rewards. Is teaching difficult? No! When I teach, I don't work but I play. My educational philosophy - "The classroom is my playground, the students are my playmates, and the subject is our toy." I am a lifelong learner too. My daily goal is to be better than I was yesterday. It's difficult, but it's worth the try. It's not for what I get from doing it but for what I become. Proud to be me! Proud to be a FILIPINO! TO GOD BE THE GLORY!

Posted on November 20, 2021, in Gossiping, The Three Sieves Test and tagged , . Bookmark the permalink. Leave a comment.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: